Last Updated :
03 May 2025, 01:27 PM IST
What is the ISI's FT module in Kashmir : ਪਹਿਲਗਾਮ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਫੌਜ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ NIA ਅਤੇ ਫੌਜ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨੇ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਮਦਦਗਾਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੁਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਦਦਗਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰਕੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਕਮਰ ਤੋੜਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਮਾਡਿਊਲ ਯਾਨੀ FT ਮਾਡਿਊਲ ਦਾ ਵੀ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਡਿਊਲ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ ISI ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਭੇਜਦੀ ਹੈ। ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ISI ਦੇ ਇਸ FT ਮਾਡਿਊਲ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸਰਗਰਮ ਸਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ FT ਮਾਡਿਊਲ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਨੈੱਟਵਰਕ 'ਤੇ ਸ਼ਿਕੰਜਾ ਕੱਸਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ 2024 ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 68 ਅੱਤਵਾਦੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 42 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਐਫਟੀ ਹਨ, ਯਾਨੀ ਕਿ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਅੱਤਵਾਦੀ ਜਾਂ ਤਾਂ ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ 'ਤੇ ਘੁਸਪੈਠ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਜਾਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਉੱਤਰੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਬਾਰਾਮੂਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ, 9 ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 14 ਅੱਤਵਾਦੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਜੰਮੂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਲਗਭਗ 40 ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 35-36 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਨ।
ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਕਾਰਨ ਸਥਾਨਕ ਭਰਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। 2021 ਵਿੱਚ, 125 ਸਥਾਨਕ ਨੌਜਵਾਨ ਅੱਤਵਾਦੀ ਬਣੇ। 2022 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਕੇ 100 ਹੋ ਗਈ, 2023 ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਕੇ 22 ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 2024 ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 7 ਨੌਜਵਾਨ ਅੱਤਵਾਦੀ ਬਣੇ । ਹੁਣ ਹਾਲਾਤ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸਥਾਨਕ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 10 ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇਸ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤਾਇਬਾ (LeT), ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ (JeM) ਵਰਗੇ ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਵਿੰਗ ਜਿਵੇਂ ਕਿ TRF (The Resistance Front), PAFF (People's Anti-Fascist Front), ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਟਾਈਗਰਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
