Last Updated :
16 February 2024, 05:46 PM IST
Air Marshall Mahinder Singh Bawa Passed Away: 1971 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਛੱਕੇ ਛੁਡਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ Air Marshall ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਾਵਾ 92 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਗਏ। 1971 ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜੈਕਬਾਬਾਦ ਅਤੇ ਰਹੀਮ ਯਾਰ ਖਾਨ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੌਂਗੇਵਾਲਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ 15 ਟੈਂਕ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੇ। 23 ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੁਕਸਾਨੇ ਗਏ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਖੂਨ ਦੇ ਹੰਝੂ ਰੋਣ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਾਵਾ ਉਰਫ ਮਿੰਨੀ ਉਰਫ ਟਾਈਗਰ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਬਾਵਾ 1971 ਦੀ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਜੈਸਲਮੇਰ ਵਿੱਚ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕਮਾਂਡਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਕਾਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਟੈਂਕ ਕੈਨਬਰਾ, ਮਾਰੂਤ, ਹਾਕਰ ਹੰਟਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਹੋਰ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। 1932 ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਮਹਿੰਦਰ ਅਪ੍ਰੈਲ 1953 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਪਾਇਲਟ ਬਣੇ। ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਟਾਈਗਰ ਜਾਂ ਮਿੰਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਦਰਜਨਾਂ ਟੀ-59 ਟੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤਬਾਹ
1971 ਦੀ ਜੰਗ 'ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਂਕਾਂ 'ਤੇ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਬਰਸਾਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਰੱਖਿਆ, ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ, ਸੰਚਾਰ, ਰੇਡੀਓ ਏਡਜ਼ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। 4 ਦਸੰਬਰ 1971 ਨੂੰ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਾਵਾ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਹੇਠ ਲੌਂਗੇਵਾਲਾ ਵਿਖੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਬਾਵਾ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜੈਕਬਾਬਾਦ ਅਤੇ ਰਹੀਮ ਯਾਰ ਖਾਨ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਭੇਜੇ ਅਤੇ ਉਥੇ ਭਿਆਨਕ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ। 5 ਦਸੰਬਰ 1971 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਹੋਰ ਵੀ ਹਮਲਾਵਰ ਹੋ ਗਈ। ਲੌਂਗੇਵਾਲਾ ਪੋਸਟ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹਵਾਈ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਇਹ ਪੋਸਟ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਆਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸਵੇਰੇ 7.15 ਵਜੇ ਹਾਕਰ ਹੰਟਰ ਜਹਾਜ਼ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਂਕਾਂ 'ਤੇ ਬੰਬ ਸੁੱਟਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਲੌਂਗੇਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਦਰਜਨਾਂ ਟੀ-59 ਟੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਲਗਾਤਾਰ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ।
ਅਤਿ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੀ ਬਾਵਾ
ਬਾਵਾ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ 'ਚ ਹੋਏ ਇਸ ਹਮਲੇ 'ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ 15 ਟੈਂਕ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਏ। ਇੱਕ ਬਖਤਰਬੰਦ ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ 7 ਟਰੇਨਾਂ ਪਟੜੀ ਤੋਂ ਉਤਰ ਗਈਆਂ। 23 ਹੋਰ ਟੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਗੋਲੇ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 180 ਟੀ-10 ਰਾਕੇਟ ਅਤੇ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ 30 ਐਮਐਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੋਲੀਆਂ ਦਾਗੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਾਵਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਅਤਿ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
