ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਰੱਖਿਆ ਬਜਟ ਵਿੱਚ 50,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਫੰਡ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਫੰਡ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਹਥਿਆਰ, ਗੋਲਾ ਬਾਰੂਦ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਖਰੀਦੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੈਸਾ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਵੀ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
50,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਕੁੱਲ ਬਜਟ 7 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਵੱਲੋਂ 1 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ 2025-26 ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲਾਂ ਲਈ ਰਿਕਾਰਡ 6.81 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਬਜਟ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 9.5% ਵੱਧ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਨੇ 2024-25 ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲਾਂ ਲਈ 6.22 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ 2014-15 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ, ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ 2.29 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 3 ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਵੇਲੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਬਜਟ ਜੀਡੀਪੀ ਦਾ 1.9% ਹੈ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਰੱਖਿਆ ਬਜਟ ਦਾ 75% ਹਿੱਸਾ ਆਪਣੀ 1.4 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਤਾਕਤਵਰ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਤਨਖਾਹਾਂ ਅਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਖਰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 25% ਫੌਜੀ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਲਈ ਬਚਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਨੂੰ 42 ਸਕੁਐਡਰਨ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਕੋਲ ਸਿਰਫ਼ 31 ਸਕੁਐਡਰਨ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਸਕੁਐਡਰਨ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਿਰਫ਼ 29 ਹੈ। ਮਿਗ 29 ਬਾਈਸਨ ਦੇ ਦੋ ਸਕੁਐਡਰਨ ਇਸ ਸਾਲ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਇੱਕ ਸਕੁਐਡਰਨ ਵਿੱਚ 18 ਜਹਾਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ 234 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਘਾਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਟਾਕਹੋਮ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪੀਸ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (SIPRI) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦਾ ਫੌਜੀ ਖਰਚ 2024 ਵਿੱਚ 1.6% ਵਧ ਕੇ 86.1 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ (₹7.19 ਲੱਖ ਕਰੋੜ) ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਫੌਜੀ ਖਰਚ 10.2 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਯਾਨੀ ਲਗਭਗ ₹85,170 ਕਰੋੜ ਸੀ। 27 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ 'ਟਰੈਂਡਸ ਇਨ ਵਰਲਡ ਮਿਲਟਰੀ ਐਕਸਪੈਂਡੀਚਰ 2024' ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਫੌਜ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲੋਂ 9 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 5 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੌਜੀ ਖਰਚ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਅਮਰੀਕਾ, ਚੀਨ, ਰੂਸ, ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਂ ਦਾ ਕੁੱਲ ਫੌਜੀ ਖਰਚ 1635 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਯਾਨੀ ₹ 136.52 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੈ।