Last Updated :
18 May 2025, 08:25 AM IST
ਐਤਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 5.59 ਵਜੇ ਇਸਰੋ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਦੇ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਸਪੇਸ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਪੋਲਰ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਲਾਂਚਿੰਗ ਵਹੀਕਲ (PSLV-C61) ਰਾਹੀਂ ਆਪਣਾ 101ਵਾਂ ਸੈਟੇਲਾਈਟ EOS-09 ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਇਸਰੋ ਦੀ ਇਹ ਲਾਂਚਿੰਗ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ।
ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੀਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ EOS-09 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੜਬੜ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ। ਇਸਰੋ ਮੁਖੀ ਵੀ ਨਾਰਾਇਣਨ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਅੱਜ 101ਵਾਂ ਲਾਂਚਿੰਗ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਜੀ ਰਿਹਾ ਸੀ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਤੱਕ PSLV-C61 ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਹੀਸੀ। ਤੀਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਨਿਰੀਖਣ ਕਾਰਨ ਮਿਸ਼ਨ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਇਹ PSLV ਦੀ 63ਵੀਂ ਉਡਾਣ ਸੀ। ਇਸਰੋ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਮਨੀਸ਼ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ EOS-09 ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ RISAT-1 ਦਾ ਇੱਕ ਫਾਲੋ-ਆਨ ਮਿਸ਼ਨ ਹੈ।
ਇਸਰੋ ਨੇ ਐਕਸਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ - EOS-09 ਦੀ ਉਚਾਈ 44.5 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਭਾਰ 321 ਟਨ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 4 ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਿਸ਼ਨ EOS-09 ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਨ ਸਿੰਕ੍ਰੋਨਸ ਪੋਲਰ ਔਰਬਿਟ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਰਿਮੋਟ ਸੈਂਸਿੰਗ ਡੇਟਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। EOS-09 ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੁਸਪੈਠ ਜਾਂ ਸ਼ੱਕੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਗਾਮ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
PSLV-C61 ਰਾਕੇਟ ਤੋਂ EOS-09 ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 17 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸੂਰਜ ਸਮਕਾਲੀ ਧਰੁਵੀ ਔਰਬਿਟ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਔਰਬਿਟ (ਧਰਤੀ ਔਰਬਿਟ) ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਗਿਆਨੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਚਾਈ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਾਹਨ 'ਤੇ ਔਰਬਿਟ ਚੇਂਜ ਥ੍ਰਸਟਰ (OCT) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਗੇ। ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮਿਆਦ 5 ਸਾਲ ਹੈ। EOS-09 ਯਾਨੀ ਕਿ ਅਰਥ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇੱਕ ਉੱਨਤ ਨਿਰੀਖਣ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜੋ ਸੀ-ਬੈਂਡ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਅਪਰਚਰ ਰਾਡਾਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ, ਹਰ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੀਆਂ ਉੱਚ-ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ ਤਸਵੀਰਾਂ ਕੈਪਚਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਰੱਥਾ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸਰੋ GSLV-F16 'ਤੇ NASA-ISRO ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਅਪਰਚਰ ਰਡਾਰ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। NISAR ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਲਈ NASA ਅਤੇ ISRO ਦੋਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਡਬਲ-ਬੈਂਡ ਰਾਡਾਰ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇਗਾ।
