Last Updated :
12 May 2023, 12:50 PM IST
ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ਦੀ 25ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਤੇ ਬੋਲਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ” 1998 ਦੇ ਪੋਖਰਨ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਸੰਦ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ, ਅਖੰਡਤਾ ਅਤੇ ਇਕਾਈ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ ” । ਭਾਰਤ ਨੇ 1998 ਵਿੱਚ 11 ਅਤੇ 13 ਮਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਪੋਖਰਣ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਨਤ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੇ ਪੰਜ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਟੈਸਟ, ਇੱਕ ਵਚਨਬੱਧ ਟੀਮ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਸਨ ਅਤੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਲੋੜੀਂਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮੁਹਾਰਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਤ ਸਨ।
ਟੈਸਟਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀਆਂ । ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ “ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ” ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਲਣਾ ਕਰੇਗਾ।
2003 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਮਾਣੂ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਜੋ ‘ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ’ ਨੀਤੀ ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 25ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਇਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ 1998 ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਸਿੰਘ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟੈਸਟਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਸੰਦ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹੈ ਜੋ ‘ਵਸੁਧੈਵ ਕੁਟੁੰਬਕਮ’ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸੰਸਾਰ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ‘ਅਹਿੰਸਾ ਪਰਮੋ ਧਰਮ’ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ, ਅਖੰਡਤਾ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਭਾਰਤ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਪਿਤਾ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਵਰਗੇ ਦੂਰਅੰਦੇਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹਨ “। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਪਰ, ਪੋਖਰਨ ਟੈਸਟਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਹਰ ਕਦਮ ਦਾ ਢੁੱਕਵਾਂ ਜਵਾਬ ਦੇਵਾਂਗੇ “। ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰੀਖਣ ਆਪਣੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ 200 ਕਿਲੋਟਨ ਤੱਕ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਾਲੇ ਵਿਖੰਡਨ ਅਤੇ ਥਰਮੋਨਿਊਕਲੀਅਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫਲ ਰਹੇ ਸਨ।
