ਇੱਕ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਨੇਵੀ ਦਾ ਡਰੋਨ ਅਚਾਨਕ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ MQ-4C ਟ੍ਰਾਈਟਨ ਸੀ। ਇਹ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮਧ ‘ਤੇ ਉੱਡ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਡਰੋਨ ਨਿਗਰਾਨੀ ਮਿਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਸੀ। ਫਿਰ ਅਚਾਨਕ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲ ਗਏ।
ਡਰੋਨ ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਉੱਡਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਫਾਰਸ ਖਾੜੀ ‘ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਇਹ ਇਟਲੀ ਦੇ ਬੇਸ ਵੱਲ ਮੁੜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਲਾਈਟ ਡਾਟਾ ਵਿੱਚ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ਡਰੋਨ ਥੋੜ੍ਹਾ ਈਰਾਨ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਇਮਰਜੈਂਸੀ ਕੋਡ ਭੇਜਿਆ। ਫਿਰ ਇਹ ਹੇਠਾਂ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਰਡਾਰ ਤੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਖਰਾਬੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਇਸਨੂੰ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਰਸਤਾ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਫਿਰ ਤਣਾਅ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ।
MQ-4C ਟ੍ਰਾਈਟਨ ਇੱਕ ਆਮ ਡਰੋਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਧੁਨਿਕ ਡਰੋਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਕਰੀਬ 200 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਹੈ। ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਇਲਾਕੇ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਨੇਵੀ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਗਾਇਬ ਹੋਣਾ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ।
ਇਹ ਡਰੋਨ 50,000 ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਉੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮਿਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਰੇਂਜ 7,400 ਨਾਟਿਕਲ ਮੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਈਵ ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ P-8A ਪੋਸਾਈਡਨ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਤਣਾਅ ਦਾ ਖਰਚਾ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਰ ਸਕਿੰਟ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਖਰਚ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਲਗਭਗ 10,300 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਕਿੰਟ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਰਚ ਹਥਿਆਰਾਂ ‘ਤੇ ਹੈ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਹ 320 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਹਵਾਈ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵੀ ਮਹਿੰਗੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮਿਸਾਈਲ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ‘ਤੇ ਵੱਡਾ ਖਰਚ ਹੈ। THAAD ਅਤੇ ਪੈਟ੍ਰਿਯਟ ਵਰਗੇ ਸਿਸਟਮ ਮਹਿੰਗੇ ਹਨ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਰੀਬ 95 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਵੀ ਮਹਿੰਗੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕਰੀਬ 45 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਫੌਜ ਅਤੇ ਲਾਜਿਸਟਿਕਸ ‘ਤੇ 30 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਹ ਤਣਾਅ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।