Last Updated :
27 January 2026, 06:28 PM IST
ਠੰਡੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਚਨ ਦੀ ਅੱਗ ਵੀ ਹੌਲੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਭੁੱਖ ਤਾਂ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਪਰ ਖਾਣਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪਚਦਾ। ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਾਪਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡਕਾਰਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਾਦੀ ਨਾਨੀ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਠੰਡ ਦਾ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਜਵਾਇਣ ਸਾਡੀ ਰਸੋਈ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਪਰਾਠਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੜਕੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਾਦੀ ਨਾਨੀ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਅਜਵਾਇਣ ਪੇਟ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਹਜ਼ਮ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦਵਾਈ ਘੱਟ ਸੀ। ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਿਆਂ ‘ਤੇ ਹੀ ਭਰੋਸਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਅਜਵਾਇਣ ਦਾ ਪਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੁਸਖਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖਾ ਸੀ।
ਅਜਵਾਇਣ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਚਨ ਵਾਲੇ ਰਸਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਖਾਣਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹਜ਼ਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੈਸ ਘੱਟ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਪੇਟ ਫੁੱਲਣ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਆੰਤਾਂ ਸੁਸਤ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਗਰਮ ਅਜਵਾਇਣ ਦਾ ਪਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੇਟ ਹਲਕਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਜਵਾਇਣ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਵੀ ਪੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰੀ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੇਟ ‘ਤੇ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦਾ। ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਾਫੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁੰਗੁਣਾ ਪੀਣਾ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਠੰਡੇ ਪੇਅ ਨਾਲੋਂ ਇਹ ਪੇਟ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨੁਸਖੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਸਦੀ ਸਾਦਗੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਅਜਵਾਇਣ ਲਓ। ਡੇਢ ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿਓ। ਹੌਲੀ ਅੱਗ ‘ਤੇ ਉਬਾਲ ਲਿਆਓ। ਪੰਜ ਤੋਂ ਸੱਤ ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਪਕਣ ਦਿਓ। ਫਿਰ ਛਾਣ ਲਓ। ਥੋੜ੍ਹਾ ਠੰਢਾ ਹੋਣ ਦਿਓ। ਗੁੰਗੁਣਾ ਪੀ ਲਓ। ਇਸ ਤੋਂ ਸੌਖਾ ਨੁਸਖਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਤਲਿਆ ਭੁੰਨਿਆ ਖਾਣਾ ਵਧੇਰੇ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੇਟ ਜਲਦੀ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਵਾਇਣ ਦਾ ਪਾਣੀ ਇਸ ਭਾਰਾਪਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਗਰਮੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਠੰਡ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਅਪਚ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਦਵਾਈ ਮੰਨਦੇ ਸਨ।
ਅਜਵਾਇਣ ਦਾ ਪਾਣੀ ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਹਤ ਲਈ ਮਹਿੰਗੀ ਦਵਾਈ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਘਰ ਦੀ ਸਧੀ ਚੀਜ਼ ਵੀ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦਾਦੀ ਨਾਨੀ ਦੇ ਨੁਸਖੇ ਤਜਰਬੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਵੀ ਇਹ ਨੁਸਖਾ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਹਾਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੇਟ ਠੀਕ ਰਹੇ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਆਪ ਹੀ ਠੀਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਇਸ ਨੁਸਖੇ ਦੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਹੈ।
