ਕੰਗਨਾ ਦੀ ਪਸੰਦ ਬਣੀ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੀ ਕੋਟਪਾਡ ਸਾੜੀ, ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਬੁਣਾਈ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ

ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਕੰਗਨਾ ਰਣੌਤ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਲਿਬਾਸ ਕਾਰਨ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੋਟਪਾਡ ਸਾੜੀ ਪਹਿਨ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਹੱਥਕੱਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਮੰਚ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਕੰਗਨਾ ਰਣੌਤ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਆਈਵਰੀ ਅਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਕੋਟਪਾਡ ਸਾੜੀ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਉਹ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਸਾੜੀ ਪਹਿਨ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਕੰਗਨਾ ਕਈ ਵਾਰ ਕਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਟਪਾਡ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਨਪਸੰਦ ਸਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨਾਲ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਝੁਮਕੇ ਪਹਿਨੇ ਅਤੇ ਸਾਦਾ ਮੇਕਅੱਪ ਰੱਖਿਆ। ਲਾਲ ਬਿੰਦੀ ਅਤੇ ਕਾਜਲ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੁੱਕ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਖ਼ਾਸ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।

ਕੀ ਹੈ ਕੋਟਪਾਡ ਸਾੜੀ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ?

ਕੋਟਪਾਡ ਸਾੜੀ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਕੋਰਾਪੁਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੋਟਪਾਡ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮਿਰਗਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਬੁਣਕਰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕੱਪੜਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਥਾਨਕ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬੁਣਾਈ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ 100 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪੁਰਾਣੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੱਥਕੱਤੀ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਥਾਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ ਪਹਿਚਾਣ

ਕੋਟਪਾਡ ਸਾੜੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗ ਹਨ। ਇਹ ਰੰਗ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਗਣ ਵਾਲੇ ‘ਆਉਲ’ ਦਰੱਖਤ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਲ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਗੂੜ੍ਹੇ ਭੂਰੇ ਅਤੇ ਮਰੂਨ ਸ਼ੇਡ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਿਨਾਂ ਬਲੀਚ ਕੀਤੇ ਕਪਾਹ ਦੇ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਇਹ ਰੰਗ ਮਿਲ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੂਬਸੂਰਤ ਨਕਸ਼ੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਾੜੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਅਨੁਕੂਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਹਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕਿਆ ਹੈ ਅਰਥ

ਕੋਟਪਾਡ ਸਾੜੀ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਿਰਫ਼ ਸਜਾਵਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ, ਮੱਛੀ, ਕੱਛੂਆ, ਕਿਸ਼ਤੀ, ਕੁਹਾੜੀ, ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਰਵਾਇਤੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਥਾਨਕ ਆਦਿਵਾਸੀ ਜੀਵਨ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕਈ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਵ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹਰ ਸਾੜੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

GI ਟੈਗ ਨੇ ਵਧਾਈ ਸ਼ਾਨ

ਕੋਟਪਾਡ ਹੱਥਕੱਤੀ ਨੂੰ ਸਾਲ 2005 ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ (GI) ਟੈਗ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਲਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। GI ਟੈਗ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਇਸ ਰਵਾਇਤੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਕਲਾ ਅਜੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੰਗਨਾ ਵਰਗੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

‘ਵੋਕਲ ਫਾਰ ਲੋਕਲ’ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ

ਕੰਗਨਾ ਰਣੌਤ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੇਸੀ ਕੱਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਹੱਥਕਲਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਟਪਾਡ ਸਾੜੀ ਵਾਲੀ ਚੋਣ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ‘ਵੋਕਲ ਫਾਰ ਲੋਕਲ’ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਬੁਣਕਰਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਹੌਸਲਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਨਮੋਲ ਕਪੜਾ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।