Last Updated :
24 July 2023, 12:49 PM IST
ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ (ਏਐੱਸਆਈ) ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨਵਾਪੀ ਮਸਜਿਦ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਰਵੇਖਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਰਵੇਖਣ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਸਜਿਦ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਜਾਂਚ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਏਐਸਆਈ ਸਰਵੇਖਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਯੂਪੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਨੂੰ ਗਿਆਨਵਾਪੀ ਮਸਜਿਦ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਗਿਆਨਵਾਪੀ ਮਸਜਿਦ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਲਈ ਏਐੱਸਆਈ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਚਾਰ ਹਿੰਦੂ ਮਹਿਲਾ ਮੁਦਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਕੀਲਾਂ ਅਤੇ ਕੌਂਸਲਾਂ ਸਮੇਤ ਲਗਭਗ 40 ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਅੰਜੁਮਨ ਇੰਤਜ਼ਾਮੀਆ ਮਸਜਿਦ ਕਮੇਟੀ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਐੱਸਐੱਮ ਯਾਸੀਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਏਐੱਸਆਈ ਸਰਵੇਖਣ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।” ਵਾਰਾਣਸੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਪੱਖ ਵੱਲੋਂ ਦਾਇਰ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣਾਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਏਐੱਸਆਈ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੇ ਗਿਆਨਵਾਪੀ ਮਸਜਿਦ ਪਰਿਸਰ ਅੰਦਰ “ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਰਵੇਖਣ” ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਵਾਰਾਣਸੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਏਐੱਸਆਈ ਦੁਆਰਾ ਗਿਆਨਵਾਪੀ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਸਰਵੇਖਣ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਕੀ ਮਸਜਿਦ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਉੱਤੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਜਾ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਕਿ “ਸੱਚੇ ਤੱਥਾਂ” ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਂਚ “ਜ਼ਰੂਰੀ” ਹੈ। ਵਾਰਾਣਸੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤ ਨੇ 16 ਮਈ ਨੂੰ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਿਆਂ ਏਐਸਆਈ ਸਰਵੇਖਣ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਗਿਆਨਵਾਪੀ ਮਸਜਿਦ ‘ਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤੇ ‘ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ’ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦਾ ਵੀਡੀਓ ਸਰਵੇਖਣ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮਸਜਿਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਢਾਂਚਾ ‘ਵਜ਼ੂਖਾਨਾ’ ‘ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਫੁਹਾਰੇ ਦੇ ਤੰਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਉਹ ਭੰਡਾਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨਮਾਜ਼ ਅਦਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੇ ਹਨੂੰਮਾਨਗੜ੍ਹੀ ਮਹੰਤ ਰਾਜੂ ਦਾਸ ਨੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ ਸਤੇਂਦਰ ਦਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਖੁਸ਼ ਹਨ।
