Last Updated :
06 April 2026, 05:58 PM IST
ਹਰ ਸਾਲ ਵੈਸਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਅਕਸ਼ਯ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਦਿਨ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਜਯੰਤੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਧਾਰਮਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸੇ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਅਵਤਾਰ ਹਨ। ਇਸ ਸਾਲ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ 19 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਧਰਮ ‘ਤੇ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਵਤਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਅਧਰਮ ਵੱਧ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੋਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸਨ। ਤਦ ਮਾਤਾ ਧਰਤੀ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਕੋਲ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਜਲਦੀ ਅਵਤਾਰ ਲੈਣਗੇ। ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਗੇ।
ਪੁਰਾਣਿਕ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਸਹਸਤ੍ਰਬਾਹੁ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਿਸ਼ਮਤੀ ਨਗਰ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੂਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਜਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਲੋਕ ਉਸ ਤੋਂ ਡਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ ਵੱਧ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ ਸੀ।
ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਮਹਿਰਸ਼ੀ ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਇਹ ਜਨਮ ਵੈਸਾਖ ਸ਼ੁਕਲ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਹੀ ਅਵਤਾਰ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਅਵਤਾਰ ਉਗ੍ਰ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ਼ ਅਧਰਮ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਤਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਸੀ।
ਭਗਵਾਨ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਨੇ ਰਾਜਾ ਸਹਸਤ੍ਰਬਾਹੁ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਅਧਰਮੀ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਇਕ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਨਿਆਇ ਵੱਧਦਾ ਹੈ। ਤਦ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀ ਉੱਭਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੁਰਾਈ ਕਦੇ ਵੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੀ। ਅਖ਼ਿਰਕਾਰ ਸੱਚ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਇਸ ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਹੈ।
ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਜਯੰਤੀ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਇਸ ਦਿਨ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦਾਨ ਪੁੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੇ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
