Last Updated :
27 May 2023, 02:55 PM IST
ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਏਜੰਡੇ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ, ‘ਨਵ-ਬਸਤੀਵਾਦੀ’ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਪਿਛੇ ਧੱਕਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮੋਦੀ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸੰਜੀਵ ਸਾਨਿਆਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਫੋਰਮਾਂ ‘ਤੇ ਉਠਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੂਚਕਾਂਕ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਫੰਡਿੰਗ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਵਿਚਲੇ ਥਿੰਕ-ਟੈਂਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕਲਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਨਵਾਂ-ਸੰਸਾਰ ਏਜੰਡਾ ਚਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾਨਿਆਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਿਰਤਾਂਤਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਇਸ ਦਾ ਵਪਾਰ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ‘ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟਰਜ਼ ਵਿਦਾਊਟ ਬਾਰਡਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਵੇਂ ਵਰਲਡ ਪ੍ਰੈਸ ਫਰੀਡਮ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੈ। ਵੀ-ਡੇਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੂਚਕਾਂਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਭੂਟਾਨ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਸੀ।
ਸਾਨਿਆਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ, ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕ ਫੋਰਮ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗਲੋਬਲ ਸੂਚਕਾਂਕ ਨੂੰ ਸੰਕਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾਮੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸਾਨਿਆਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਇਸ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇਹਨਾਂ ਥਿੰਕ-ਟੈਂਕਾਂ ਤੋਂ ਰਾਏ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਸਨ ਸੂਚਕਾਂਕ ਨਾਮਕ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਨਿਆਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੇਟਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਸੰਪ੍ਰਭੂ ਰੇਟਿੰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਖਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਪੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਬੈਂਕ ਈਐੱਸਜੀ-ਅਨੁਕੂਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁਝ ਈਐਸਜੀ ਮਾਪਦੰਡ ਹੋਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਮੱਸਿਆ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੌਣ ਇਹਨਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮਾਪਦਾ ਹੈ।
ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਵੇਖੇ ਜਾ ਰਹੇ ਕੁਝ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੂਚਕਾਂਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਫੰਡ ਦੁਆਰਾ ਵਿੱਤੀ ਵਿਕਾਸ ਸੂਚਕਾਂਕ, ਯੂਐਨਡੀਪੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿੰਗ ਅਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਸੂਚਕਾਂਕ, ਲੌਜਿਸਟਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਸੂਚਕਾਂਕ ਹਨ।
