ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਲਚਲ ਮਚ ਗਈ ਜਦੋਂ TMC ਦੇ 20 ਬਾਗੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ NCPI ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕਦਮ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਲਈ ਵੱਡੇ ਸਿਆਸੀ ਝਟਕੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਹੁਣ ਇਹ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿਦਰੋਹ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਇਸ ਨੂੰ TMC ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
NCPI ਦਾ ਨਾਮ ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਰਜਿਸਟਰਡ ਪਰ ਗੈਰ-ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ। ਇਸ ਕੋਲ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਚੋਣ ਚਿੰਨ੍ਹ ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਸਿਆਸੀ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ TMC ਦੇ 20 ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। NCPI ਨੇ ਹੁਣ ਅਚਾਨਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਚਰਚਾ ਸੰਸਦ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਿਆਸੀ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਤੱਕ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤਾਕਤ ਵਜੋਂ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸਿਆਸੀ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 10 ਜੂਨ ਤੋਂ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਿਨ NCPI ਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਉਤੀਆ ਕੁੰਡੂ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਅਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੈਨਰਜੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੇ ਨਾਲ ਅਹੰਕਾਰ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸੱਤਾ ਸਥਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਹੀ ਅਸਲੀ ਤਾਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਸ ਪੋਸਟ ਨੂੰ ਆਮ ਸਿਆਸੀ ਟਿੱਪਣੀ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੋਸਟ ਵੱਡੇ ਸਿਆਸੀ ਸੰਕੇਤ ਵਜੋਂ ਦੇਖੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ। ਹੁਣ ਕਈ ਲੋਕ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਝਲਕ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਅਸੰਤੋਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਪੋਸਟ ਹੁਣ ਮੁੜ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹੈ।
14 ਜੂਨ ਨੂੰ ਬਾਗੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸਿਰਫ਼ ਰਸਮੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀ ਬੈਠਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ NCPI ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ NDA ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਜਤਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਮਲਾ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੰਸਦ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਕਈ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਭ ਦੀ ਉਡੀਕ ਅਗਲੇ ਸਿਆਸੀ ਕਦਮਾਂ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਸੰਸਦੀ ਗਣਿਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ NCPI ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਹਾਵੜਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਆਧਾਰ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਅਤੇ ਅਸਮ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਸਥਾਨਕ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਮੀਦਵਾਰ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਚਾਨਕ ਵਧਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸਿਆਸੀ ਮਾਹਿਰ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਸਭ ਲਈ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਰ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸਿਆਸੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਲੀਨ ਨਾਲ ਬਾਗੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਸਮਰਥਨ ਹੋਣਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ, NCPI ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰਡ ਪਾਰਟੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਦਲ-ਬਦਲ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਵਾਲਾਂ 'ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ। ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਹਿਰ ਵੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕਾਫ਼ੀ ਅਹਿਮ ਮੰਨੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਭ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੁਣ ਅਗਲੀ ਕਾਰਵਾਈ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
TMC ਦੇ 20 ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ NCPI ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰਾਜ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੋਵਾਂ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਲਈ ਇਹ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ NCPI ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੌਕਾ ਹੈ। NDA ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਸਮਰਥਨ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਭ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਵਾਂ ਗਠਜੋੜ ਕਿੰਨਾ ਸਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕਾਫ਼ੀ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ 'ਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।