Last Updated :
28 August 2026, 07:53 PM IST
ਅਕਸਰ ਮਰੀਜ਼ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਡਿਸਚਾਰਜ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੋਂ ਕਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 104 ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਹਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਹੋਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਗਵਾਹ ਹਨ ਕਿ ਇਲਾਜ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਅਸਲ ਤਜ਼ਰਬੇ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਮੁਫ਼ਤ ਅਤੇ ਕੈਸ਼ਲੈੱਸ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਡਿਸਚਾਰਜ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 104 ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਤੋਂ ਫੋਨ ਆਇਆ। ਇਸ ਫੋਨ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ, ਸਿਹਤ, ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਗਈ। ਹਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਹਤ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ।
ਹਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫੋਨ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਕਿਸੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ, ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਮਿਲਣ ਸਬੰਧੀ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਫੋਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੋਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਸੂਹਾ ਦੇ ਐੱਸ.ਡੀ.ਐੱਚ. ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਆਰਥੋਪੈਡਿਕ ਇਲਾਜ ਮਗਰੋਂ ਇਹ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ।
ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ, 104 ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡਿਸਚਾਰਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ, ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਇਲਾਜ ਸਬੰਧੀ ਰਿਕਾਰਡ, ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਜਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਫੋਨ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਟੀਮ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਡਿਸਚਾਰਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਕਿ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਵੀ ਅਹਿਮ ਵੇਰਵੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
104 ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਸਿਰਫ਼ ਫਾਲੋ-ਅਪ ਕਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਮੁਫ਼ਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਮਦਦ, ਨਸ਼ਾ ਛੁਡਾਊ ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ, ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਿਵਾਰਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਰ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ।
