Paddy Season: ਗਰਮੀ ਝਲਣ ਨੂੰ ਰਹੋ ਤਿਆਰ, ਝੋਨੇ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜੇਗੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ, ਇੰਨੇ ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ ਮੰਗ

Paddy Season: ਪਾਵਰਕੌਮ ਵੱਲੋਂ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਵਿਘਨ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਪੂਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਾਵਰਕੌਮ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤਹਿਤ ਜੂਨ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਲਏਗਾ।

Paddy Season: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਰ ਗਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਝੋਨੇ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਾਵਰਕੌਮ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਵਾਰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਗ 16300 ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਲ 2023 ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਗ 15325 ਮੈਗਾਵਾਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਪਾਵਰਕੌਮ ਵੱਲੋਂ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਵਿਘਨ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਪੂਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਾਵਰਕੌਮ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤਹਿਤ ਜੂਨ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਲਏਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੋਲਰ ਪਾਵਰ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੇ ਯੂਨਿਟਾਂ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਜੋ ਪੀਕ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਯੂਨਿਟਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਤਕਨੀਕੀ ਨੁਕਸ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਕੀ ਹੈ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਭਵਿੱਖਵਾਣੀ?

ਦਰਅਸਲ ਇਸ ਵਾਰ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅੱਤ ਦੀ ਗਰਮੀ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਏ.ਕੇ.ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਵਾਰ ਗਰਮੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤਾਪਮਾਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਡਿਗਰੀ ਵੱਧ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ ਵੀ ਜੂਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਪੈ ਰਹੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਝੋਨੇ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਕਾਰਨ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਗ 16300 ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੱਕ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਪਾਵਰਕੌਮ ਦੀ ਤਿਆਰੀ?

ਪਾਵਰਕੌਮ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਵਿਘਨ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਠੋਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਜੂਨ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਪਾਵਰਕੌਮ ਵੱਲੋਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਧੀਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਅਤੇ ਮੇਘਾਲਿਆ ਤੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਰੀਬ 3000 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਲਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਵਰਕੌਮ ਵੱਲੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਪਾਵਰਕੌਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 2600 ਮੈਗਾਵਾਟ ਸੋਲਰ ਪਾਵਰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਟੈਂਡਰ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਰਮਲ ਯੂਨਿਟਾਂ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਮੁਰੰਮਤ ਦਾ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦੇ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਥਰਮਲ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਥਰਮਲਾਂ ਯੂਨਿਟਾਂ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ

ਅਫਸਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਕਨੀਕੀ ਨੁਕਸ ਸਨ। ਵਿੱਤੀ ਤੰਗੀ ਕਾਰਨ ਸਬੰਧਤ ਫਰਮ ਪਲਾਂਟ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਮੁਰੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾ ਸਕੀ। ਉਹ ਲਿੰਕੇਜ ਤੋਂ ਕੋਲਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਯੂਨਿਟ ਅਕਸਰ ਤਕਨੀਕੀ ਖਰਾਬੀ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਕੋਲੇ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਬੰਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਲਾਂਟ ਲੋਡ ਫੈਕਟਰ (PLF) ਸਿਰਫ 30 ਤੋਂ 35 ਫੀਸਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਧਾ ਕੇ 60 ਫੀਸਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਿਯਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੰਗੇ ਥਰਮਲ ਦਾ PLF 75 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਥਰਮਲ ਦੇ ਯੂਨਿਟਾਂ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਾਵਰਕੌਮ ਦੀ ਪਛਵਾੜਾ ਖਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਕੋਲਾ ਇੱਥੇ ਆਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਪੜ, ਲਾਹਿਰਾ ਮੁਹੱਬਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਅਤੇ ਰਾਜਪੁਰਾ ਥਰਮਲਾਂ ਯੂਨਿਟਾਂ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧਦੀ ਮੰਗ

ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ                           ਔਸਤ ਪੀਕ ਡਿਮਾਂਡ (MW)            ਸਾਲ           ਮੰਗ               ਵਾਧਾ
2022-23 (ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਜੂਨ)         211402                                  2023-24      220655          4.4
2022-23 (ਜੁਲਾਈ-ਸਤੰਬਰ)       196442                                  2023-24      230378        17.3

ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ                             ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਲੋੜ (ਮਿਲੀਅਨ ਯੂਨਿਟ)

2022-23 (ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਜੂਨ)         404605                                  2023-24        407760        0.8
2022-23 (ਜੁਲਾਈ-ਸਤੰਬਰ)      186769                                   2023-24         434621      12.4

ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ 2022-23 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 2023-24 'ਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਲੋੜ 7.5 ਫੀਸਦੀ ਵਧੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਵਰਕੌਮ ਨੇ ਸਾਲ 2023-24 ਵਿੱਚ 27,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਬਾਹਰੋਂ ਖਰੀਦੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2024-25 ਵਿੱਚ 31,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।