ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਅਰ ਸੇਧ ਲਈ ਏਆਈ ਅਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਕਰੀਅਰ ਸੇਧ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਮਿਲੇਗੀ।

Last Updated : 23 December 2025, 05:11 PM IST

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਕਰੀਅਰ ਸੇਧ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਸੂਬੇ ਦੇ 25 ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਅਧਾਰਤ ਕਰੀਅਰ ਗਾਈਡੈਂਸ ਲੈਬਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਹ ਪਹਲ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਮੌਕੇ ਮਿਲਣਗੇ। ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਦੌਰ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਦਘਾਟਨ ਕਿੱਥੇ ਅਤੇ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ

ਇਸ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਰਜੋਤ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ ਨੇ ਨੰਗਲ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਦੋ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈਬਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਕੇ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੁਚੀ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਮੁਤਾਬਕ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਉਸੀ ਸੋਚ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕੇ। ਇਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੂਬੇ ਲਈ ਮੀਲ ਦਾ ਪੱਥਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈਬਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਮਿਲੇਗਾ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਏਆਈ ਅਧਾਰਤ ਲੈਬਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਡਿਜੀਟਲ ਸਿਸਟਮ ਰਾਹੀਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਸਮਝੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕਰੀਅਰ ਰਿਪੋਰਟ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਰਾਹ ਦਰਸਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਫਿਰ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਕਾਉਂਸਲਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਇਕੱਲੇ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਣਗੇ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਫੈਸਲੇ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਨਗੇ।

ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਹੀ ਕਿਉਂ ਜ਼ੋਰ

ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਰੀਅਰ ਸੇਧ ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਰੁਚੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸਹੀ ਰਾਹ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਭਟਕਣ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਡਲ ਰਵਾਇਤੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਚੇ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਚ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸੋਚ ਕੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ

ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਰੀਅਰ ਸੇਧ ਸਿਰਫ਼ ਅਮੀਰਾਂ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਹਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਇਹ ਹੱਕ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਰਾਹੀਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਸਨ। ਇਹ ਕਦਮ ਸਮਾਜਿਕ ਬਰਾਬਰੀ ਵੱਲ ਵੱਡਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸੋਚ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਚ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਮਾਹਿਰ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ

ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਮਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਅਸਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਲੈਬਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੁਨਰ ਪਛਾਣਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਐਜੂ-ਟੈਕ ਸਾਥੀ Beyond Mentor ਦੇ ਸੀਈਓ ਸੌਰਵ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਲਾਹ ਮਿਲ ਕੇ ਹੀ ਸਹੀ ਨਤੀਜਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਇਸ ਮਾਡਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ।

ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ

ਨੰਗਲ ਸਕੂਲ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਅਕਸ਼ਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਨਵੇਂ ਕਰੀਅਰ ਵਿਕਲਪਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਆਮ ਪੇਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਸਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਧੀ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਖਾਸ ਅਨੁਭਵ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸ਼ਰਨ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਲਾਭਕਾਰੀ ਦੱਸਿਆ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੋਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਅਸਲ ਸਫਲਤਾ ਹੈ।

Tags :