Last Updated :
14 January 2026, 05:42 PM IST
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੇ ਕੇਸ ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਡਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਰੈਬੀਜ਼ ਬਿਨਾਂ ਇਲਾਜ ਸੌ ਫੀਸਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਟੀਕਾਕਰਨ ਸਿਰਫ਼ ਅਠਤਾਲੀ ਪੀਐਚਸੀ ਤੱਕ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਦੂਰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਦਿਹਾਡੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਘਟਦੀ ਸੀ। ਬਹੁਤੇ ਪੀੜਤ ਪੰਜ ਖੁਰਾਕਾਂ ਵਾਲਾ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਇਹ ਹਾਲਤ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ।
ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ 881 ਆਮ ਆਦਮੀ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਵਿਚ ਹੁਣ ਐਂਟੀ ਰੈਬੀਜ਼ ਵੈਕਸੀਨ ਮੁਫ਼ਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨਾ ਕਤਾਰਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਰਹੀ ਨਾ ਖ਼ਰਚੇ ਦੀ। ਹਰ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਪੰਜ ਖੁਰਾਕਾਂ ਵਾਲਾ ਕੋਰਸ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਸਟਮ ਹੁਣ ਮਰੀਜ਼ ਕੇਂਦਰਿਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਡਾ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। 881 ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਵਿਚ ਟੀਕਾਕਰਨ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਸਥਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਾਨਾਂ ਬਚ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਨੀਤੀਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਸਾਫ਼ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਆਮ ਆਦਮੀ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਵਿਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਚਾਰ ਦਸ਼ਮਲਵ ਛੇ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਰੀਜ਼ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲਗਭਗ ਸੱਤਰ ਹਜ਼ਾਰ ਮਰੀਜ਼ ਇਲਾਜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕੇਅਰ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਏਆਰਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਕੱਟਣ ਮਗਰੋਂ ਘਬਰਾਹਟ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਮਰੀਜ਼ ਤੁਰੰਤ ਇਲਾਜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਿਸਟਮ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਔਸਤਨ ਪੰਦਰਾਂ ਸੌ ਪੀੜਤ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਮਰੀਜ਼ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੀ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿਚ ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਰੈਬੀਜ਼ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਪੂਰਾ ਟੀਕਾਕਰਨ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹੁਣ ਫਾਲੋਅਪ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਸਟਮਿਕ ਸੁਧਾਰ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਦਿਹਾਡੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਗੁਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਨੇੜੇ ਕਲੀਨਿਕ ਤੇ ਇਲਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਖ਼ਰਚਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਸਮਾਂ ਬਚਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮਾਨਤਾ ਵਾਲੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮਾਡਲ ਹੈ।
ਇਹ ਸੁਧਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋਖਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਫਰੰਟਲਾਈਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਸੁਵਿਧਾ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿਚ ਹੈ। ਰੈਬੀਜ਼ ਵਰਗੀ ਅਣਦੇਖੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਰੋਕਥਾਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਾਨਾਂ ਬਚਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਸਮਾਨਤਾ ਘਟਦੀ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉਤੇ ਭਰੋਸਾ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
