ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਬਣੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਢਾਲ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਭਰੋਸਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਤੇਜ਼ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪੁਲਿਸ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਸਿੱਧਾ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

Last Updated : 19 December 2025, 06:26 PM IST

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦਿਆਂ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਰਜ ਕਰਨ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੁਣ ਸਿੱਧੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਨਾ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਸਪਰਸ਼ ਬਾਰੇ ਸੌਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬੋਲਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਹੁੰਚ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਭਰੋਸਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਕੂਲ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਕੇਂਦਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣੇ?

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਕੋਟ ਖਾਲਸਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਕੈਂਪ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਸ਼ਕਤੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਬਿਨਾਂ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਇਆ। ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੌਖੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਸਾਇਬਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। 112 ਅਤੇ 1098 ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨੰਬਰਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸਮਝਾਈ ਗਈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਬੇਝਿਝਕ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ।

ਕੀ ਬੱਚੇ ਹੁਣ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲ ਰਹੇ?

ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਗਲਤ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਮਦਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਡਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਸਲ ਸਫਲਤਾ ਹੈ।

ਮੁਹਿੰਮ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਫੈਲ ਰਹੀ?

ਸ਼ਕਤੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਦੀ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਖੰਨਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਹੋਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਕੈਂਪ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬੱਚੇ ਇਸ ਅਭਿਆਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰਾ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵੀ ਇਸ ਪਹਿਲ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮੁਹਿੰਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਖਤਰੇ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝਾਏ ਜਾ ਰਹੇ?

ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਕਤੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਸਾਇਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ’ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਣਜਾਣ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਆਨਲਾਈਨ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਖਤਰੇ ਸਮਝਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਇਬਰ ਬੁਲਿੰਗ ਅਤੇ ਠੱਗੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਲਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਨਸ਼ਾ ਰੋਕਥਾਮ ਉੱਤੇ ਕਿੰਨਾ ਜ਼ੋਰ?

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧੀ ਨੀਤੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨਸ਼ਾ ਸਿਹਤ ਖਰਾਬ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵੀ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਸ਼ਾ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਕੂਲਾਂ ਨੇੜੇ ਨਸ਼ੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਮਕਸਦ ਹੈ। ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅੱਗੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਕੀ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਕੂਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਟਾਰਗਟ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਲਈ ਵੀ ਖ਼ਾਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸੰਚਾਰ ਵਧਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਰਕਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਸ਼ਕਤੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਇਸ ਸੋਚ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।

Tags :