Last Updated :
08 October 2025, 03:00 PM IST
ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ: ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੇਮੈਂਟਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (NPCI) ਨੇ 7 ਅਕਤੂਬਰ, 2025 ਨੂੰ ਕਈ ਨਵੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਉਪਭੋਗਤਾ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲ UPI ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸਰਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਾਧੂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਵਿਕਲਪ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। NPCI ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਨਵੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਵਧੇਰੇ ਵਿਕਲਪ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਨਵੀਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ Google Pay, PhonePe, Paytm, ਅਤੇ ਹੋਰ UPI ਐਪਸ ਦੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ UPI ਪਿੰਨ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਔਨ-ਡਿਵਾਈਸ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ ਜਾਂ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਦੇਵੇਗੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ₹5,000 ਤੱਕ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। NPCI ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉਪਭੋਗਤਾ ਫੀਡਬੈਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂ ਐਡਜਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਿਕਲਪਿਕ ਹੈ, ਭਾਵ ਉਪਭੋਗਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ UPI ਪਿੰਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਰਵਾਇਤੀ ਭੁਗਤਾਨ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜੈੱਲਬ੍ਰੋਕਨ ਜਾਂ ਰੂਟਡ ਡਿਵਾਈਸਾਂ 'ਤੇ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
UPI ਐਪਸ ਅਤੇ PSP ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਗਾਹਕ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਅਯੋਗ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਵੇਂ ਡਿਵਾਈਸ 'ਤੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਹਕ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।
ਯੋਗਤਾ ਜਾਂਚ: ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਹਕ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਗਾਹਕ ਸੰਚਾਰ: ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪਿੰਨ ਬਦਲਣਾ: ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗਾਹਕ ਆਪਣਾ UPI ਪਿੰਨ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਰੀਸੈਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਐਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਲੈਣ-ਦੇਣ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਗਾਹਕ ਨਵੀਂ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਡੀਐਕਟੀਵੇਸ਼ਨ ਨਿਯਮ: ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਤਰੀਕਾ 90 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਐਪਸ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਇਸਨੂੰ ਡੀਐਕਟੀਵੇਟ ਕਰ ਦੇਣਗੇ। ਇਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਐਕਟੀਵੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਗਾਹਕ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਹ ਨਵੀਂ ਪਹਿਲ UPI ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਬਣਾਏਗੀ। ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਨ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡਿਜੀਟਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਸਹਿਜ ਹੋਵੇਗਾ। NPCI ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਈ ਵੀ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ।
