ਮਥੁਰਾ-ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵੀ ਰੰਗਾਂ ਦਾ ਜਸ਼ਨ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਹੋਲੀ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ ਹੈਰਾਨ

ਹੋਲੀ ਸਿਰਫ਼ ਮਥੁਰਾ-ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ।ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਵੱਖਰੇ ਰੰਗਾਂ ਤੇ ਰਿਵਾਜਾਂ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਤਜ਼ਰਬਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਹੋਲੀ ਦਾ ਨਾਮ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਮਸਤੀ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਮਥੁਰਾ-ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀ ਹੋਲੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।ਇੱਥੇ ਰਾਧਾ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਤਿਉਹਾਰ ਜੁੜਿਆ ਹੈ।ਪਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਲੀ ਵੱਖਰੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਹਰ ਰਾਜ ਦੀ ਆਪਣੀ ਰਸਮ ਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।ਇਸ ਕਰਕੇ ਤਿਉਹਾਰ ਹੋਰ ਵੀ ਰੰਗੀਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਨਵਾਂ ਤਜ਼ਰਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਬਰਸਾਨਾ ਦੀ ਲਠਮਾਰ ਹੋਲੀ ਕਿਉਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ?

ਬਰਸਾਨਾ ਦੀ ਹੋਲੀ ਲਠਮਾਰ ਹੋਲੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਇੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਲਾਠੀਆਂ ਮਾਰਦੀਆਂ ਹਨ।ਮਰਦ ਢਾਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਰਾਧਾ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਕਥਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ।ਰੰਗ ਤੇ ਭਗਤੀ ਦਾ ਅਨੋਖਾ ਮਿਲਾਪ ਦਿਖਦਾ ਹੈ।ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੋਂ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਦੇਖਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।ਇਹ ਤਜ਼ਰਬਾ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੀ ਹੋਲੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦੀ ਖਾਸ?

ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਹੋਲੀ ਆਧਿਆਤਮ ਤੇ ਮਸਤੀ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੈ।ਗੰਗਾ ਘਾਟਾਂ ‘ਤੇ ਰੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਛਟਾਂ ਦਿਖਦੀਆਂ ਹਨ।ਭੰਗ ਤੇ ਠੰਡਾਈ ਦੀ ਮਹਿਕ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।ਢੋਲ-ਨਗਾੜਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਜਸ਼ਨ ਵਧਦਾ ਹੈ।ਸ਼ਿਵ ਭਗਤਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਵੀ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।ਇਸ ਨਾਲ ਤਿਉਹਾਰ ਯਾਦਗਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਹੋਲੀ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ਾਂਤਿਨਿਕੇਤਨ ਦੀ ਹੋਲੀ ਕਿਉਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ?

ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤਿਨਿਕੇਤਨ ਵਿੱਚ ਹੋਲੀ ਬਸੰਤ ਉਤਸਵ ਵਜੋਂ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਇੱਥੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।ਗੀਤ-ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਨ੍ਰਿਤਯ ਨਾਲ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ।ਸ਼ੋਰ-ਸ਼ਰਾਬੇ ਦੀ ਥਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਕਲਾ ਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਮਿਲਾਪ ਦਿਖਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਹੋਲੀ ਬਹੁਤ ਖਾਸ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।

ਉਦੈਪੁਰ ਦੀ ਸ਼ਾਹੀ ਹੋਲੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

ਉਦੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਲੀ ਰਾਜਸੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਨਾਲ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਮੇਵਾਰ ਘਰਾਣੇ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹਨ।ਹੋਲਿਕਾ ਦਹਨ ਨਾਲ ਭਵਿਆ ਜੁਲੂਸ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ।ਸਜੇ ਹਾਥੀ-ਘੋੜੇ ਤੇ ਰਾਜਸੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦਿਖਦੇ ਹਨ।ਲੋਕ ਨਾਚ ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਮਾਹੌਲ ਬਣਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਤਜ਼ਰਬਾ ਮਹਲਾਂ ਵਰਗੀ ਫੀਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਖਾਸ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹੈ।

ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਦੀ ਹੋਲੀ ਕਿਉਂ ਅਲੱਗ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?

ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੋਲੀ ਕਪੜਾ ਫਾੜ ਹੋਲੀ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।ਮੋਹੱਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਹੋਲੀ ਖੇਡਦੇ ਹਨ।ਮਸਤੀ ਵਿੱਚ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਵੀ ਫਾੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਜਸ਼ਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।ਸੰਗਮ ਨਗਰੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੋਰ ਰੰਗੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਲੋਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।ਇਹ ਅਨੁਭਵ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜੀਵੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਹੋਲੀ ਸਿਰਫ਼ ਰੰਗ ਨਹੀਂ, ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਕਿਉਂ?

ਹੋਲੀ ਸਿਰਫ਼ ਰੰਗ ਲਗਾਉਣ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ।ਇਹ ਦਿਲਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ।ਲੋਕ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗਿਲੇ-ਸ਼ਿਕਵੇ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਮਿੱਠਾਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।ਹਰ ਰਾਜ ਦੀ ਆਪਣੀ ਖਾਸ ਪਰੰਪਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਇਸ ਨਾਲ ਤਿਉਹਾਰ ਹੋਰ ਵੀ ਖਾਸ ਬਣਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਲਈ ਹੋਲੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।