Last Updated :
13 June 2025, 06:59 PM IST
ਟ੍ਰੈਡਿੰਗ ਨਿਊਜ. ਸੈਨ ਹੋਜ਼ੇ ਗੈਲੀਅਨ: ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਦੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਖਜ਼ਾਨਾ ਆਖਰਕਾਰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਤੱਟ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤਲ 'ਤੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਦੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਲੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਲਬਾ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਸੈਨ ਹੋਜ਼ੇ ਗੈਲੀਅਨ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ 1708 ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਖੋਜ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇਤਿਹਾਸ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ, ਖਜ਼ਾਨਾ ਖੋਜ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹਿਸ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ 2 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ (17 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ) ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਕੋਲੰਬੀਆ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਖਜ਼ਾਨਾ ਖੋਜ ਕੰਪਨੀ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਹਨ।
ਐਂਟੀਕੁਇਟੀ ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅੰਡਰਵਾਟਰ ਮਾਨਵ ਰਹਿਤ ਵਾਹਨ (ROV) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਮਲਬੇ ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ ਕੀਤਾ। ਮਲਬੇ ਤੋਂ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਅਤੇ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਮੈਟਰੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਕਿਆਂ 'ਤੇ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਕਰਾਸ ਅਤੇ ਕੈਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਲਿਓਨ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਉੱਕਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਸਾਬਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਉਹੀ ਸੈਨ ਹੋਜ਼ੇ ਹੈ।
ਇਹ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਜਹਾਜ਼ 1707 ਵਿੱਚ ਪੇਰੂ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ 1708 ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਤੱਟ 'ਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਇਲ ਨੇਵੀ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਟੀਏਰਾ ਫਰਮ ਬੇੜੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਆਈਬੇਰੀਅਨ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਾਹੀ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ।
ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਬਹੁਤ ਖਾਸ ਹਨ। ਇਹ ਸਿੱਕੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਅਨਿਯਮਿਤ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੋਬਸ ਅਤੇ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੈਕੁਕੁਇਨਾਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਕੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸੈਨ ਹੋਜ਼ੇ ਦੇ ਮਲਬੇ ਦੀ ਇਹ ਖੋਜ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਲੱਖਾਂ ਕੀਮਤੀ ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਯੂਰਪ ਲਿਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਇਹ ਮਲਬਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਲਈ ਖੋਜ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਕੀਮਤੀ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਾਲਕੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਵਸਤੂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਹੈ। ਪਰ ਸੀ ਸਰਚ-ਅਰਮਾਡਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ 1981 ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਭ ਲਿਆ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦਾ 2020 ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਕਾਨੂੰਨ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਸੀ ਸਰਚ-ਅਰਮਾਡਾ ਨੇ 7.9 ਬਿਲੀਅਨ ਪੌਂਡ (ਲਗਭਗ 84 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਸੈਨ ਹੋਜ਼ੇ ਦਾ ਮਲਬਾ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਬੰਦਰਗਾਹ ਸ਼ਹਿਰ ਕਾਰਟਾਗੇਨਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਨਮੋਲ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ $17 ਬਿਲੀਅਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਸੀ ਸਰਚ-ਆਰਮਾਡਾ ਨੇ ਹੁਣ ਕੋਲੰਬੀਆ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
