ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਮੌਕੇ ਆਪ ਨੇਤਾ ਇਕੱਠੇ, ਬਹੁਜਨ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਫਿਰ ਉੱਠੀ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੇ ਰੋਪੜ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਹੁਜਨ ਇਕਤਾ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਅੱਜ ਵੀ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ।

Last Updated : 15 March 2026, 10:16 PM IST

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਰੋਪੜ ਵਿੱਚ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਇਕ ਵੱਖਰਾ ਮਾਹੌਲ ਸੀ। ਬਹੁਜਨ ਨੇਤਾ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਮੌਕੇ ਆਪ ਦੇ ਕਈ ਆਗੂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਧਾਰਨ ਪਰ ਭਾਵੁਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਮੰਚ ਤੋਂ ਇਕ ਹੀ ਗੱਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੁਣੀ ਗਈ। ਸਮਾਜਕ ਬਰਾਬਰੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਕਈ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਇਕ ਸੋਚ ਸੀ ਜੋ ਪਿੰਡਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਕਿਵੇਂ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਸੀ?

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ ਤਾਂ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੀ ਸੋਚ ਬਾਰੇ ਘੱਟ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਪਿੰਡ-ਪਿੰਡ ਗਏ। ਕਦੇ ਸਾਈਕਲ ਤੇ, ਕਦੇ ਪੈਦਲ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਜਾਗਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਉਸੇ ਮਿਹਨਤ ਨੇ ਅੱਜ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

ਕੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੀ?

ਚੀਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਪਿੱਛੜੇ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਫੈਸਲੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ। ਇਸ ਸੋਚ ਨੇ ਕਈ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵੱਲ ਧੱਕਿਆ। ਚੀਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਉਹ ਖੁਦ ਵੀ ਉਸੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਜਨ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਕਈ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਇਹੀ ਗੱਲ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਹੱਕ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਉਠਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ। ਇਹੀ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦਾ ਅਸਲੀ ਪਾਠ ਸੀ।

ਕੀ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਲਾਗੂ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ?

ਆਪ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਚੀਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਾਈਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਐਡਵੋਕੇਟ ਜਨਰਲ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਵਿੱਚ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਿੱਛੜੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਕੀਲਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚੀਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਮਾਜਕ ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੌਕੇ ਵਧਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਭਰੋਸਾ ਵੀ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਰਹੇ ਹਨ?

ਚੀਮਾ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਵੀ ਖਾਸ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਆਮ ਘਰਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਈਈ ਤੇ ਨੀਟ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਸਫਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਮੌਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਘਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਹਾਲਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਚੀਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਹੀ ਅਸਲੀ ਤਾਕਤ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਕੀ ਭਲਾਈ ਸਕੀਮਾਂ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ?

ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੋਇਆ। ਚੀਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁਫ਼ਤ ਬਿਜਲੀ, ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ ਵਰਗੇ ਕਦਮ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹਨ। ਇਹ ਸਕੀਮਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਅਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੀ ਅਸਲ ਵਿਕਾਸ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਸੋਚ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਅਤੇ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸੀ।

ਕੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਬਣੇ ਰਹਿਣਗੇ?

ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਆਪ ਆਗੂ ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਟੀਨੂ ਨੇ ਵੀ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਨਿਡਰ ਨੇਤਾ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਿੱਛੜੇ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਲੜਾਈ ਲੜੀ। ਟੀਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਇਕਤਾ ਦੀ ਸੋਚ ਕਦੇ ਪੁਰਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਨਵੀਂ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦਾ ਨਾਮ ਅੱਜ ਵੀ ਬਹੁਜਨ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Tags :