ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਟਰੰਪ ਦੀ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ, ਸਾਥੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਇਨਕਾਰ

ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸਾਥੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਭੇਜਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸਿੱਧਾ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਦੌਰਾਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਮੁੜ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸਾਥੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਾਹ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਭੇਜਣ। ਇਹ ਰਸਤਾ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਰੀਬ ਵੀਹ ਫੀਸਦੀ ਤੇਲ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਇਹ ਰਸਤਾ ਬੰਦ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਮੀਦਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਕਈ ਸਾਥੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ।

ਜਪਾਨ ਨੇ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਇਨਕਾਰ?

ਜਪਾਨ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਰੁਖ ਅਪਣਾਇਆ। ਉੱਥੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਵਿੱਚ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਭੇਜੇਗੀ। ਜਪਾਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਹੋਰ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਪਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਰਥਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਕਿਸੇ ਸਿੱਧੀ ਸੈਨਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਪਾਨ ਦਾ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਟਰੰਪ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਹੋਰ ਸਾਥੀ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਕਿਉਂ?

ਜਪਾਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿਚਕਚਾਹਟ ਦਿਖਾਈ ਹੈ। ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਆਏ। ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਸੈਨਿਕ ਤਾਇਨਾਤੀ ਨਾਲ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਖਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਿੱਧੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਕਤਰਾਉਂਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ।

ਟਰੰਪ ਨੇ ਕੀ ਦਿੱਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ?

ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਸਖ਼ਤ ਬਿਆਨ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਦੇਸ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਸਾਥੀ ਦੇਸ਼ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਬਿਆਨ ਨਾਲ ਟਰੰਪ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੀ ਸਾਊਥ ਕੋਰੀਆ ਹਾਲੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ?

ਸਾਊਥ ਕੋਰੀਆ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹਾਲੇ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉੱਥੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਊਥ ਕੋਰੀਆ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੀ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ ਲਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਅਜੇ ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਸਿੱਧਾ ਹਾਂ ਜਾਂ ਨਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਮਲਾ ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਇੰਨਾ ਅਹਿਮ ਕਿਉਂ?

ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲੱਖਾਂ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਟਕਰਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਹੋਰ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕੀ ਅਗੇ ਵਧੇਗਾ ਤਣਾਅ?

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਸਾਥੀ ਦੇਸ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਤਾਂ ਟਰੰਪ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ’ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਫੈਸਲੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੁਣ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਹੋਈ ਹਰ ਹਲਚਲ ਦਾ ਅਸਰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ’ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।