Courtesy: ai image
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦੇਸ਼ 'ਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਵੱਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਈਥਾਨੋਲ ਮਿਕਸ ਪੈਟਰੋਲ ਯਾਨੀ E20 ਫਿਊਲ ਨੂੰ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ E20 ਬਾਲਣ ਸੰਬੰਧੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਫੈਲੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਈਥਾਨੋਲ ਨਾਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਇੰਜਣ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਤਾਂ, ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਸੱਚਾਈ ਹੈ ਕਿ ਈਥਾਨੌਲ-ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਪੈਟਰੋਲ ਇੰਜਣ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਬਾਰੇ ਕਿੰਨਾ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਡੀ ਦੇ ਇੰਜਣ ਦੇ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ ਤਾਂ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ E20 ਪੈਟਰੋਲ ਤੁਹਾਡੀ ਕਾਰ ਜਾਂ ਬਾਈਕ ਦੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਇੰਜਣ ਬਲਾਕ ਜਾਂ ਮੈਟਲ ਦੀ ਫਿਊਲ ਲਾਈਨਸ 'ਚ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਲੱਗਣ ਦੇਵੇਗਾ। ਏਆਰਏਆਈ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਰਿਸਰਚ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਸਾਫ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ E20 ਪੈਟਰੋਲ ਦਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਤਾਂ ਅਤੇ ਧਾਤ ਦੀਆਂ ਕੋਟਿੰਗਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਬਾਲਣ ਵਿੱਚ ਲੋਹੇ, ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਡੁਬੋਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਧਾਰਨ ਖੋਰ ਜਾਂ ਵਿਗੜਨ ਦੇ ਕੋਈ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ। ਇਸ ਲਈ, ਖੋਰ (ਜੰਗ) ਸੰਬੰਧੀ ਦਾਅਵਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਹੈ।
ਰਬੜ ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਰਿਸਰਚ 'ਚ ਇੱਕ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਤੱਥ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਈਥਾਨੌਲ ਧਾਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ, ਇਹ ਵਾਹਨ ਦੇ ਰਬੜ ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਬੜ ਦੇ ਪਾਈਪ, ਹੋਜ਼, ਓ-ਰਿੰਗ, ਗੈਸਕੇਟ ਅਤੇ ਸੀਲ ਅਕਸਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਈਥਾਨੌਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਈਥਾਨੌਲ ਇੱਕ ਘੋਲਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਰਬੜ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਈਥਾਨੌਲ ਲੀਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਲੋਕ ਕਈ ਵਾਰ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਜੰਗਾਲ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਈਥਾਨੌਲ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਤੋਂ ਨਮੀ (ਪਾਣੀ) ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੋਖਣ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀ ਕੋਈ ਵਾਹਨ ਬਹੁਤ ਦਿਨਾਂ ਜਾਂ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਚਲਾਏ ਬਿਨਾਂ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਈਥਾਨੌਲ ਪੈਟਰੋਲ ਟੈਂਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਵਾ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਸੈਟਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬਾਲਣ ਟੈਂਕਾਂ ਦੇ ਤਲ 'ਤੇ ਹਲਕੀ ਜੰਗਾਲ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਚਲਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ।