Last Updated :
25 August 2023, 02:43 PM IST
ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਦੇ ਚੰਦਰ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਫਲਤਾ, ਜੋ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ‘ਤੇ ਸਹੀ ਲੈਂਡਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ, ਵਿੱਚ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਸਟੀਲ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਟਾਟਾ ਸਟੀਲ ਅਤੇ ਜਿੰਦਲ ਸਟੇਨਲੈਸ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਹੈ।
Fat-LVM3-M4 ਰਾਕੇਟ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਟਾਟਾ ਸਟੀਲ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਮੁਹਾਰਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਸਪੇਸ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਲਾਂਚ ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਆਪਣੀ ਉੱਨਤ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਓਵਰਹੈੱਡ ਟ੍ਰੈਵਲਿੰਗ (EOT) ਕਰੇਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਟਾਟਾ ਸਟੀਲ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸਕ ਚੰਦਰ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਕਰੇਨ ਕਿੰਨੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਿੰਦਲ ਸਟੇਨਲੈਸ ਨੇ ਮੋਟਰ ਕੇਸਿੰਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਲਾਏ ਸਟੀਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਹੁਨਰ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨਵੀਨਤਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਝਟਕਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੋਟਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਰੱਖ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲੱਗ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉੱਨਤ ਰਿਫਾਈਨਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਯਾਤ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ।
ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਚੰਦਰਮਾ ‘ਤੇ ਸਫਲ ਸਾਫਟ ਲੈਂਡਿੰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚੌਥਾ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਵਿਲੱਖਣ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ‘ਤੇ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਸਫਲ ਸਾਫਟ ਲੈਂਡਿੰਗ ਹੈ।
ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧਾਉਂਦੀ; ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੰਡੀਅਨ ਸਪੇਸ ਰਿਸਰਚ ਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ (ਇਸਰੋ) ਨੇ ਲਗਭਗ $74 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਬਜਟ ਨਾਲ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਜਿਵੇਂ “ਓਪਨਹਾਈਮਰ” ਅਤੇ “ਬਾਰਬੀ” ਦੀ ਲਾਗਤ ਦਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਹੈ।
ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਉੱਨਤ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਟਾਟਾ ਸਟੀਲ ਅਤੇ ਜਿੰਦਲ ਸਟੇਨਲੈਸ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟੀਮ ਵਰਕ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਨ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਟੀਚੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
