Last Updated :
20 March 2026, 07:24 AM IST
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਨੇ ਹੁਣ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਹੁਣ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ‘ਤੇ ਵੀ ਸੰਕਟ ਦੀ ਆਸ਼ੰਕਾ ਜਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੌਰਮੁਜ਼ ਅਤੇ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਵੱਡਾ ਡਾਟਾ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਅਸਰ ਹਰ ਦੇਸ਼ ‘ਤੇ ਪਵੇਗਾ।
ਦੋ ਜਗ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਹੌਰਮੁਜ਼ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਦਾ ਬਾਬ-ਅਲ-ਮੰਦਬ ਰਾਹ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਫਾਈਬਰ ਆਪਟਿਕ ਕੇਬਲਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਜਾਲ ਬਿਛਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਬਲ ਯੂਰਪ, ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਈਰਾਨ ਨੇ ਹੌਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਈਨਜ਼ ਲਗਾਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਚਿੰਤਿਤ ਹਨ। ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਹੁਥੀ ਗਰੁੱਪ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਇਲਾਕੇ ਉਹਨਾਂ ਕੇਬਲਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਖਤਰਾ ਹੋਰ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬਿਛੀਆਂ ਇਹ ਕੇਬਲਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ, ਈਮੇਲ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਏਆਈ ਅਤੇ ਕਲਾਉਡ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਦੁਨੀਆ ਹਿੱਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨਹੀਂ, ਸਾਰੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ।
ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਹੌਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 20 ਕੇਬਲ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚੋਂ 17 ਕੇਬਲ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੌਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚ AAE-1, ਫਾਲਕਨ ਅਤੇ ਟਾਟਾ-ਟੀਜੀਐਨ ਵਰਗੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਡਾਟਾ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ‘ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ।
ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੇਬਲਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ। ਬੈਂਕਿੰਗ, ਆਨਲਾਈਨ ਪੇਮੈਂਟ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੱਡੇ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਸਲੋ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਰੁਕ ਗਿਆ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਹ ਤਣਾਅ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਗਲੋਬਲ ਚਿੰਤਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਹਾਲਾਤ ਖਰਾਬ ਹੋਏ ਤਾਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਗਲਤੀ ਵੀ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
