Last Updated :
07 October 2025, 12:32 PM IST
IMF ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਬੋਝ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਫੰਡ (IMF), ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਵਪਾਰ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੈ। ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਯਾਤ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ IMF ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ 11 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਅੰਤਰਾਂ ਦਾ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੈਵੇਨਿਊ ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ (PRAL) ਦੁਆਰਾ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਯਾਤ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2023-24 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਿੰਗਲ ਵਿੰਡੋ (PSW) ਦੁਆਰਾ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ $5.1 ਬਿਲੀਅਨ ਘੱਟ ਸਨ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਇਹ ਪਾੜਾ ਵਧ ਕੇ $5.7 ਬਿਲੀਅਨ ਹੋ ਗਿਆ। PSW ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਸਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ PRAL ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮਾਲ-ਚਾਲੂ ਆਯਾਤ ਡੇਟਾ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, IMF ਨੇ ਸਮੀਖਿਆ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ (PBS) ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ। ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਦੌਰਾਨ, IMF ਨੇ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਪਾਰ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਅਤੇ ਵਿਧੀਗਤ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਚਾਰ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਡੇਟਾ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਖੁਦ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਜਿਨੇਵਾ ਸਥਿਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵਪਾਰ ਡੇਟਾ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਸੀ। ਕੁਝ ਆਯਾਤ ਡੇਟਾ ਗੁੰਮ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ PRAL ਤੋਂ PSW ਵਿੱਚ ਡੇਟਾ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸੀ। PRAL ਫੈਡਰਲ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਰੈਵੇਨਿਊ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ PSW ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਇਕਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਸਟਮ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। PSW ਡੇਟਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਆਯਾਤ ਐਂਟਰੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ PRAL ਦੇ ਡੇਟਾਸੈਟ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੱਚਾ ਮਾਲ।
ਆਈਐਮਐਫ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਆਈਐਮਐਫ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਏਗੀ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਆਈਐਮਐਫ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਰਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਮੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਵੀ ਬਣਾਈ।
ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 3 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਅਤੇ ਧਾਤ ਦੇ ਆਯਾਤ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਪਾਈ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ IMF ਨੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ, ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਅੰਕੜੇ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਇਸ ਡਰ ਤੋਂ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਨਿਰਯਾਤ ਗਣਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨਗੇ।
