Last Updated :
04 March 2026, 10:48 AM IST
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਤਣਾਓਪੂਰਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਉੱਤੇ ਹੁਣ ਸਭ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੈ। ਇਸੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਵੱਡਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਖਰਾਬ ਹੋਏ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਨੇਵੀ ਸਿੱਧੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਤੇਲ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਜਹਾਜ਼ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਟਰੰਪ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਰੁਕਣ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਬਿਆਨ ਨਾਲ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਹੋਰ ਗਰਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਟਰੂਥ ਸੋਸ਼ਲ ਉੱਤੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਪਾਰ ਲਈ ਨਵਾਂ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਤ ਨਿਗਮ ਨੂੰ ਖਾਸ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਵੇਗੀ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜਹਾਜ਼ ਜੋ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਲਿਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਿਆਸੀ ਖਤਰੇ ਦਾ ਬੀਮਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਟਰੰਪ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਪਾਰਕ ਭਰੋਸਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇ। ਅਤੇ ਕੋਈ ਕੰਪਨੀ ਡਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਾ ਰੋਕੇ।
ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਨੇਵੀ ਹਰ ਹਾਲਾਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਜੇ ਖਤਰਾ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨੇਵੀ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੇਗੀ। ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਟੈਂਕਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਮਲੇ ਜਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਦਾ ਖਤਰਾ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਮਰੀਕਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਘਬਰਾਹਟ ਨਾ ਫੈਲੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਸਪਲਾਈ ਰੁਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਦਮ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਕੜਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨੂੰ ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬੇਹੱਦ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਇਥੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਤਰਲੀਕ੍ਰਿਤ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਇਸੇ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਰਸਤਾ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸਰ ਤੁਰੰਤ ਦਿਖਦਾ ਹੈ। ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਇੰਧਨ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਰਸਤਾ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਊਰਜਾ ਲਾਈਫਲਾਈਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਖਬਰਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਥੇ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਕੁਝ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਚਲਚਲਾਉ ਘੱਟ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਗਈ। ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹਾਲਾਤ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਤਣਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰਸਤਾ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਡਰ ਨੇ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਕਦਮ ਵੀ ਇਸੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਵਧਿਆ, ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀਮਤਾਂ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਯਾਹੂ ਫਾਇਨੈਂਸ ਦੇ ਡਾਟਾ ਮੁਤਾਬਕ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕ੍ਰੂਡ ਕਰੀਬ 82 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਹਾਲਾਤ ਖਰਾਬ ਹੋਏ ਤਾਂ ਕੀਮਤ ਹੋਰ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ। ਹਰ ਵੱਡਾ ਖਰੀਦਦਾਰ ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਸਥਿਤੀ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਜੇ ਅਸਥਿਰ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਈ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਟਰੰਪ ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਇਕ ਵੱਡਾ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਮਿਲੇ। ਜੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਮਦਦ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਨੇਵੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਾਲ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲੇਗੀ। ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੇਲ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਵੀ ਸਥਿਰਤਾ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸਿਆਸਤ ਹੁਣ ਇਥੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
