Last Updated :
15 July 2026, 03:40 PM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਮੈਨੂਏਲ ਮੈਕਰੋਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਰੱਖਿਆ ਰੋਡਮੈਪ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ 16 ਰਾਫੇਲ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਹੋਰ ਆਧੁਨਿਕ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਭਾਵੇਂ ਜੰਗ ਦਾ ਪਾਸਾ ਇਕੱਲੇ ਨਾ ਬਦਲ ਸਕਣ, ਪਰ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਹਵਾਈ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇਣਗੇ।
ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੋਲੋਦੀਮਿਰ ਜ਼ੇਲੇਨਸਕੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਤੋਂ ਯੂਕਰੇਨੀ ਪਾਇਲਟਾਂ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਦੀ ਰਾਫੇਲ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਫਰਾਂਸ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲਾਇਸੈਂਸ ਵੀ ਦੇਵੇਗਾ।
ਰੂਸ ਕੋਲ Su-57, Su-35S, Su-34, Su-30SM ਅਤੇ Su-27 ਵਰਗੇ ਆਧੁਨਿਕ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰੂਸ ਦਾ S-400 ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰਾਫੇਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰੇਗਾ।
ਰਾਫੇਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਉਸ ਦੀ Meteor Air-to-Air ਮਿਸਾਈਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਾਰਕ ਸਮਰੱਥਾ 100 ਤੋਂ 150 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ Beyond Visual Range (BVR) ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਰਾਫੇਲ ਵਿਰੋਧੀ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰਾਫੇਲ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ RBE2 AESA ਰਡਾਰ ਅਤੇ SPECTRA ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਵਾਰਫੇਅਰ ਸਿਸਟਮ ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਸਟਮ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਰਡਾਰ ਨੂੰ ਜਾਮ ਕਰਨ, ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਹਵਾਈ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੇਕਰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਰੂਸ ਦੇ ਸੁਖੋਈ ਜਹਾਜ਼ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮੋੜ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਉੱਚ ਥਰਸਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੌਗਫਾਈਟ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸੁਖੋਈ ਰਾਫੇਲ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਹਵਾਈ ਜੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਰਡਾਰ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਵਾਰਫੇਅਰ, ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਰਣਨੀਤੀ ਵੀ ਉਤਨੀ ਹੀ ਅਹਿਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਰਾਫੇਲ ਅਤੇ ਸੁਖੋਈ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਮੈਦਾਨੀ ਹਾਲਾਤਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।
ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਰਾਫੇਲ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਰਾਫੇਲ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਸੁਖੋਈ ਜਹਾਜ਼ ਇੱਕੋ ਜੰਗੀ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆਮਨੇ-ਸਾਮਨੇ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਹਵਾਈ ਯੁੱਧ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚਰਚਿਤ ਟੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਵੇਗੀ।
