Last Updated :
13 June 2024, 10:11 PM IST
Saudi US Petro-Dollar Deal: ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਖਟਾਸ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਚਰਚਾ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਕਈਆਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੁਣ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ 50 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਸੌਦੇ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਾਊਦੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਪੈਟਰੋਲ ਡੀਲ ਨੂੰ ਰੀਨਿਊ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਾਊਦੀ ਚੀਨ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਟਾਪ ਇੰਡੀਆ ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ 9 ਜੂਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਏ 50 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਪੈਟਰੋ-ਡਾਲਰ ਸੌਦੇ ਤੋਂ ਖੁਦ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸੌਦੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਜ਼ਰਵ ਕਰੰਸੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਤੇਲ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀਆਂ ਫੌਜੀ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਚੀਨ ਨਾਲ ਯੁਆਨ 'ਚ ਤੇਲ ਵੇਚਣ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਗਲੋਬਲ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ।
ਚੀਨ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਗੱਲਬਾਤ
ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਹੁਣ ਚੀਨੀ ਤੇਲ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਡਾਲਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਯੂਆਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਚੀਨ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਿਛਲੇ 6 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ 6 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲਟਕਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਲੋਬਲ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਘੱਟ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵਪਾਰ ਵਧੇਗਾ ਜੋ ਡਾਲਰ ਦਾ ਬਦਲ ਲੱਭ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕਿਉ ਆਈ ਇਹ ਨੌਬਤ?
ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਅਸਰ ?
ਕੀ ਹੈ ਪੈਟਰੋਲ-ਡਾਲਰ-ਡੀਲ
ਪੈਟਰੋ-ਡਾਲਰ ਸੌਦਾ 1973 ਦੇ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਆਪਣੇ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਲਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤੈਅ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਖਜ਼ਾਨਾ ਬਾਂਡ ਖਰੀਦੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜੀ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਸੌਦੇ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਪਲਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ।
