Last Updated :
24 April 2025, 07:46 AM IST
ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ਇਸਰੋ) ਪੁਲਾੜ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਧਾਏਗਾ। ਇਸਰੋ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵੀ. ਨਾਰਾਇਣਨ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 150 ਹੋਰ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਲਾਂਚ ਕਰੇਗਾ। ਚੇੱਨਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਨਾਰਾਇਣਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਭਾਰਤ ਕੋਲ 55 ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਹਨ, ਜੋ ਲਗਭਗ 7500 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੇ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸਾਨੂੰ ਹੋਰ ਸੈਟੇਲਾਈਟਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਦਰਅਸਲ ਨਾਰਾਇਣਨ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕਹੀਆਂ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪਹਿਲਗਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਇਸਰੋ ਕੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਚੰਦਰਯਾਨ-5 ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਹੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਜਪਾਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਈਵਾਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 25 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦਾ ਰੋਵਰ (ਪ੍ਰਗਿਆਨ) ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚੰਦਰਯਾਨ-5 ਮਿਸ਼ਨ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ 250 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦਾ ਰੋਵਰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਯਾਨ-4 ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਚੰਦਰਮਾ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਉਤਾਰਨਾ, ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ 'ਤੇ 2104 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਆਵੇਗੀ। ਇਸ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਡਿਊਲ ਹੋਣਗੇ। ਜਦੋਂ ਕਿ, 2023 ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ 'ਤੇ ਭੇਜੇ ਗਏ ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮਾਡਿਊਲ ਸਨ - ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ ਮਾਡਿਊਲ (ਇੰਜਣ), ਲੈਂਡਰ ਅਤੇ ਰੋਵਰ।
ਚੰਦਰਯਾਨ-4 ਦੇ ਸਟੈਕ 1 ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸੈਂਡਰ ਮੋਡੀਊਲ ਅਤੇ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਲਈ ਡਿਸੈਂਡਰ ਮੋਡੀਊਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਟੈਕ 2 ਵਿੱਚ ਥ੍ਰਸਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ ਮੋਡੀਊਲ, ਨਮੂਨੇ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਮੋਡੀਊਲ, ਅਤੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਰੀ-ਐਂਟਰੀ ਮੋਡੀਊਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਕੇਟ ਵਰਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਹੈਵੀ-ਲਿਫਟਰ LVM-3 ਅਤੇ ਇਸਰੋ ਦਾ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਵਰਕ ਹਾਰਸ PSLV ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੇਲੋਡ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਗੇ।
