Last Updated :
25 June 2026, 07:39 PM IST
ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ, ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਂ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬਣਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਵਾਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬਣਵਾਉਣ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਰੀਨਿਊ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਫੀਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ‘ਪਾਸਪੋਰਟ (ਸੋਧ) ਨਿਯਮ, 2026’ ਤਹਿਤ ਇਹ ਨਵੀਆਂ ਦਰਾਂ ਇੱਕ ਜੁਲਾਈ, 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਪਾਰਕ ਯਾਤਰੀਆਂ ਤੱਕ ਸਭ ਨੂੰ ਜੇਬ ਢਿੱਲੀ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ।
18 ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ 36-ਪੰਨਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਆਮ ਫੀਸ 1,500 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 2,500 ਰੁਪਏ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤੁਰੰਤ (ਤਤਕਾਲ) ਸੇਵਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ 5,000 ਰੁਪਏ ਅਦਾ ਕਰਨੇ ਹੋਣਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ 60-ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਜੰਬੋ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਫੀਸ 2,000 ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 3,500 ਰੁਪਏ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਤਤਕਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 6,000 ਰੁਪਏ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਧੇ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ 36-ਪੰਨਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਆਮ ਫੀਸ 1,000 ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 1,750 ਰੁਪਏ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤਤਕਾਲ ਸੇਵਾ ਦੀ ਲਾਗਤ 4,250 ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਖ਼ਾਸ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਨਾਬਾਲਗਾਂ ਦਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਪੰਜ ਸਾਲ ਜਾਂ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ (ਜੋ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਵੇ) ਹੀ ਵੈਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਾਸਪੋਰਟ ਗੁਆਚਣ ਜਾਂ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਡੁਪਲੀਕੇਟ ਕਢਵਾਉਣਾ ਹੁਣ ਇੱਕ ਮਹਿੰਗਾ ਸੌਦਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ 36-ਪੰਨਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਦਲ (ਰਿਪਲੇਸਮੈਂਟ) ਲਈ ਆਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ 5,000 ਅਤੇ ਤਤਕਾਲ ਵਿੱਚ 7,500 ਰੁਪਏ ਦੇਣੇ ਹੋਣਗੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ 60-ਪੰਨਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਦਲ ਦੀ ਆਮ ਫੀਸ 6,000 ਅਤੇ ਤਤਕਾਲ ਫੀਸ 8,500 ਰੁਪਏ ਹੋਵੇਗੀ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ 36-ਪੰਨਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੇ ਬਦਲ ਲਈ ਆਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ 4,250 ਅਤੇ ਤਤਕਾਲ ਵਿੱਚ 6,750 ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਾਸਪੋਰਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪੁਲਿਸ ਕਲੀਅਰੈਂਸ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ (PCC), ਸਰੈਂਡਰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ, ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਐਂਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਲਈ ਹੁਣ 750 ਰੁਪਏ ਦਾ ਖਰਚ ਆਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ‘ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਆਫ਼ ਆਈਡੈਂਟਿਟੀ’ ਬਣਵਾਉਣ ਦਾ ਖਰਚ 1,000 ਰੁਪਏ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ 8 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ 60 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਵਰਿਸ਼ਠ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਆਵੇਦਨਾਂ 'ਤੇ 10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਛੋਟ ਮਿਲਦੀ ਰਹੇਗੀ, ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹੀ ਰਾਹਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
