Last Updated :
03 September 2023, 01:04 PM IST
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ.) ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ 31 ਅਗਸਤ ਤੱਕ 2000 ਰੁਪਏ ਦੀ 93 ਫੀਸਦੀ ਕਰੰਸੀ ਦੇ ਨੋਟ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। 19 ਮਈ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਕਾਸੀ ਦੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਿਰਫ 24,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਹੀ ਬਚੇ ਹਨ। ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਗਸਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੈ।ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 31 ਅਗਸਤ, 2023 ਤੱਕ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਬੈਂਕ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ 3.32 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ 31 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੱਕ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਬੈਂਕ ਨੋਟ ਪ੍ਰਚਲਨ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਜੋ 0.24 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 19 ਮਈ 2023 ਤੱਕ ਪ੍ਰਚਲਿਤ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਬੈਂਕ ਨੋਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 93 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਾਪਸ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 31 ਅਗਸਤ 2023 ਤੱਕ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਬੈਂਕ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ 3.32 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਕੁੱਲ ਬੈਂਕ ਨੋਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ
87 ਫੀਸਦੀ ਜਮ੍ਹਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਲਗਭਗ 13 ਫੀਸਦੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮੁੱਲ ਦੇ ਬੈਂਕ ਨੋਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।19 ਮਈ, 2023 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (ਆਰਬੀਆਈ) ਨੇ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਬੈਂਕ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। 31 ਮਾਰਚ 2023 ਤੱਕ ਪ੍ਰਚਲਨ ਵਿੱਚ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ 3.62 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ। ਪਰ 19 ਮਈ 2023 ਨੂੰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਘਟ ਕੇ 3.56 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਨਤਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 30 ਸਤੰਬਰ 2023 ਤੱਕ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖੇ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਬੈਂਕ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਾਂ ਬਦਲੀ ਕਰ ਲੈਣ। ਨਵੰਬਰ 2016 ਦੇ ਨੋਟਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ 500 ਅਤੇ 1,000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੇ ਉਲਟ 2,000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ 30 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਵੈਧ ਕਾਨੂੰਨੀ ਟੈਂਡਰ ਰਹਿਣਗੇ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (ਆਰਬੀਆਈ) ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। 30 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਕੋਲ ਰੱਖੇ 2,000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ।
