ਹੈਕਿੰਗ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਉਭਰਿਆ CBSE ਦਾ OnMark ਪੋਰਟਲ: IIT ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ 19 ਲੱਖ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਡਾਟਾ ਕੀਤਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਮਾਸਟਰ ਪਾਸਵਰਡ ਵਾਲਾ ਲੂਪਹੋਲ ਬੰਦ

ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਾਹਤ ਦਾ ਸਾਹ ਲੁਧਿਆਣਾ ਰੀਜਨ ਦੇ 1.25 ਲੱਖ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਕਰੀਬ 19 ਲੱਖ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਸਾਲ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਪਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੋਰਟਲ ਵਿੱਚ ਖਾਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਬੇਚੈਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ CBSE ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਡਾਟਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਸੀਬੀਐਸਈ ਦੇ 'ਆਨਮਾਰਕ' ਪੋਰਟਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ (CBSE) ਨੇ ਖੁਦ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ 'OnMark' (ਆਨ-ਸਕ੍ਰੀਨ ਮਾਰਕਿੰਗ) ਪੋਰਟਲ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਆਈਆਈਟੀ (IIT) ਦੇ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਬੋਰਡ ਨੇ ਆਪਣੇ X (ਪਹਿਲਾਂ ਟਵਿੱਟਰ) ਹੈਂਡਲ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਕਰੀਬ 19 ਲੱਖ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਸਾਲ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਪਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੋਰਟਲ ਵਿੱਚ ਖਾਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਬੇਚੈਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ CBSE ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਡਾਟਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ 19 ਸਾਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖੋਜਕਾਰ ਨਿਸ਼ਰਗ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ CBSE ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹੈਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, CBSE ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਭਾਗਾਂ ਅਤੇ IIT ਦੇ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਟੀਮ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਲੀਕ ਹੋਏ ਮਾਸਟਰ ਪਾਸਵਰਡ ਦੇ ਲੂਪਹੋਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਡਿਜੀਟਲ ਮਾਰਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਵੇਂ ਸਰਵਰ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਢਾਂਚੇ 'ਤੇ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, CBSE ਨੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਈਮੇਲ ਆਈਡੀ (secy-cbse@nic.in) ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਜਾਂ ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਹਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸੁਝਾਅ ਜਾਂ ਵਾਧੂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿੱਧੇ CBSE ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੁਰੱਖਿਆ ਟੀਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕੇ।
CBSE ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵੱਡੇ ਸੁਧਾਰ, ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ
1. ਮਲਟੀ ਫੈਕਟਰ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ (MFA) ਲਾਗੂ: ਹੁਣ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਲੌਗਇਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਸਵਰਡ ਹੀ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਰਵਰ-ਸਾਈਡ OTP ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈਕਰ ਕਿਸੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਅਕਾਊਂਟ ਤੱਕ ਬਾਹਰੋਂ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਅਸਲ ਅੰਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਕਡ ਰਹਿਣਗੇ।
2. ਮਾਰਕਿੰਗ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਦਾ ਸਥਾਈ ਹੱਲ: IIT ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਵੈਂਡਰ ਦੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸੁਧਾਰ ਕਰਕੇ ਕਾਪੀਆਂ ਦੇ ਮਿਸਮੈਚ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹੋਂ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਉੱਤਰ ਪੁਸਤਿਕਾਵਾਂ ਧੁੰਦਲੀਆਂ ਸਕੈਨ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁਰੁਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅਧਿਆਪਕ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਸਾਫ਼ ਦੇਖ ਸਕਣ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਮਾਰਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਝੱਲਣਾ ਪਵੇ।
3. ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ, ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ: CBSE ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਮਨੋਂ ਡਰ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕੇ ਦਾ ਖਤਮ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੁਣ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ CBSE ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਤਰੁੱਟੀ-ਰਹਿਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੁਣ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮਾਨਸਿਕ ਦਬਾਅ ਦੇ ਆਪਣੀ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
4. 100% ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਡਾਟਾ, ਹੈਕਿੰਗ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਖਤਮ: ਪੂਰੇ ਆਨਮਾਰਕ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ, ਬਹੁਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਰਵਰ 'ਤੇ ਸ਼ਿਫਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਨਿੱਜੀ ਡਾਟਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਾਹਰੀ ਹੈਕਰ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੈਂਧ ਲਗਾਉਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।
5. ਨੰਬਰਾਂ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਨਾ ਹੋਇਆ ਨਾਮੁਮਕਿਨ: ਪੋਰਟਲ ਦੀ ਕੋਡਿੰਗ ਵਿੱਚੋਂ 'ਮਾਸਟਰ ਪਾਸਵਰਡ' ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਢਿੱਲੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਥਾਂ ਹੁਣ ਸਖ਼ਤ 'ਸਰਵਰ-ਸਾਈਡ OTP ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ' ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਬਾਹਰੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਤੱਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨੰਬਰਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ।