ਪੰਜਾਬ ਸਿੱਖਿਆ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੇ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਪਦੰਡ, ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਭਾਗੀਦਾਰੀ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਮਾਪੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ। ਮਾਪਿਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮਾਪਦੰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ।

Last Updated : 08 February 2026, 10:31 AM IST

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ। ਇਸ ਰਾਜਵਿਆਪੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ 17.5 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ਼ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮਕਸਦ ਭਰੋਸਾ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ। ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿਚਲੀ ਦੂਰੀ ਘਟਾਉਣੀ ਸੀ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਉਣਾ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਾਂਝੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਬੈਠਾ ਕੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ?

ਇਹ ਕੋਈ ਸਧਾਰਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ 3,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 40,000 ਅਧਿਆਪਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਹਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ 1 ਤੋਂ 1.5 ਘੰਟੇ ਦਾ ਸੈਸ਼ਨ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਹਾਜ਼ਰੀ ਅਤੇ ਰਵੱਈਏ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਭੀ ਭੀੜ ਜਾਂ ਗੜਬੜ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਮਿਸਾਲ ਬਣੀ।

ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਾ ਡਰ ਕਿਵੇਂ ਘਟਾਇਆ ਗਿਆ?

ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੋਹਰਾ ਤਣਾਅ-ਮੁਕਤ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤਿਆਰੀ ਸੀ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਦਬਾਅ ਬੱਚੇ ਦੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹੌਸਲਾ ਕਿਵੇਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਅੰਕ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਸਹੀ ਮਾਹੌਲ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਸਮਝ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਕਿਉਂ ਜੋੜੀ ਗਈ?

ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਹੜੇ ਸੰਕੇਤ ਪਹਿਲਾਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਲਦੀ ਪਛਾਣ ਕਿਵੇਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਬਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਡਰਾਉਣੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਸਮਝਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸੀ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਥੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਵਿਧਾਇਕ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਉਤਰੇ?

ਪੰਜ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਧਾਇਕ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਹਲਕਿਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਦੇਸ਼ ਸਾਫ਼ ਗਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਫ਼ਾਈਲਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ। ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਖੁਦ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਿਆਸੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਸੀ।

ਪਹਿਲੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲੀ?

ਦਸੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਪਹਿਲੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਕੇ ਇਸ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਧੀ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧਿਆ। ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਚਾਰ ਸਾਫ਼ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਦਿਨ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।

ਕੀ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਮਾਡਲ ਮਿਸਾਲ ਬਣੇਗਾ?

ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲਕੀਰ ‘ਤੇ ਲਿਆਉਣਾ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਕਰ ਕੇ ਦਿਖਾਇਆ। ਇਹ ਮਾਡਲ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵਚਨਬੱਧਤਾ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਜ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਨੀਤੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।

Tags :