ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਨੇ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਪੇ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਰੁਝਾਨ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਐਮਿਨੈਂਸ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ ਭਾਰੀ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹਨ। ਮਾਪੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਾਹੌਲ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦਿਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਅਚਾਨਕ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਹਰਜੋਤ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਸੁਧਰੀਆਂ। ਲੈਬ ਤੇ ਕਲਾਸਰੂਮ ਅਧੁਨਿਕ ਬਣੇ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਮਿਲੀ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਦਲਿਆ। ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨੀਅਤ ਸਾਫ਼ ਦਿਖੀ। ਹੁਣ ਨਤੀਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਨ।
ਲਗਭਗ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਸੀਟਾਂ ਲਈ 2 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਆਉਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਖੁਦ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਚੁਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਸੀਟਾਂ ਖਾਲੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਹੁਣ ਹਾਲਾਤ ਉਲਟ ਹਨ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਸੋਚ ਦਾ ਬਦਲਾਅ ਹੈ। ਮਾਪੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਚੰਗਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਇਸ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ 118 ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਐਮਿਨੈਂਸ ਅਤੇ 10 ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸਕੂਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਨੌਵੀਂ ਜਮਾਤ ਲਈ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਐਮਿਨੈਂਸ ਵਿਚ 4,248 ਸੀਟਾਂ ਹਨ। ਹਰ ਸਕੂਲ ਵਿਚ 36 ਸੀਟਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਮੇਰਿਟ ਅਧਾਰਿਤ ਦਾਖ਼ਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸੀਟਾਂ ਘੱਟ ਹਨ। ਮਕਸਦ ਕਾਬਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਡਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਗਿਆਰਵੀਂ ਜਮਾਤ ਲਈ ਕੁੱਲ 15,104 ਸੀਟਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 3,917 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਐਮਿਨੈਂਸ ਵਿਚ ਦਸਵੀਂ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਮੋਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਬਾਕੀ 11,187 ਸੀਟਾਂ ਨਵੇਂ ਦਾਖ਼ਲਿਆਂ ਲਈ ਹਨ। ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ 4,600 ਸੀਟਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਚ ਕਲਾਸਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਹੈ।
ਨੌਵੀਂ ਜਮਾਤ ਲਈ 93,300 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 74,855 ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਗਿਆਰਵੀਂ ਜਮਾਤ ਲਈ 1,10,716 ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। 92,624 ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸਫਲਤਾਪੂਰਕ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਜੇ ਆਖ਼ਰੀ ਪੜਾਅ ਵਿਚ ਹਨ। ਇਹ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ। ਮਾਪੇ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਰਜ਼ੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਾਰੀਖ 25 ਜਨਵਰੀ 2026 ਹੈ। ਦਾਖ਼ਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ 1 ਮਾਰਚ 2026 ਨੂੰ ਹੋਵੇਗੀ। ਐਡਮਿਟ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਮੌਕਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।