ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਨੇ ਮਾਂਵਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ, ਪੂਰੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਜਾਂਚਾਂ ਨਾਲ ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ

ਆਮ ਆਦਮੀ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਪੂਰਾ ਚੈਕਅਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ, ਸ਼ੁਗਰ, ਥਾਇਰਾਇਡ ਅਤੇ ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ ਹਰ ਦੌਰੇ ’ਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਐਚਆਈਵੀ ਅਤੇ ਸਿਫ਼ਲਿਸ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਭ੍ਰੂਣ ਦੀ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਵੀ ਜਾਂਚਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਸਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਾ ਦਿਸੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਫ਼ੀਸ ਦੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਸੰਭਾਲ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ, ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਆਰਥਿਕ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਕੀ ਮਾਂਵਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਹੁਣ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਦੀ Bhagwant Mann ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਅਧਾਰਿਤ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਸੰਭਾਲ ਹੁਣ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੇ ਮੁਫ਼ਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਥੇ ਮਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਦਰਾਜ਼ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ ਹੁਣ ਇਲਾਜ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਮ ਕਲੀਨਿਕ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਦਵਾਈ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਇਹ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਡਰ ਘਟਿਆ ਹੈ। ਮਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੁਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ?

ਆਮ ਆਦਮੀ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਪੂਰਾ ਚੈਕਅਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ, ਸ਼ੁਗਰ, ਥਾਇਰਾਇਡ ਅਤੇ ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ ਹਰ ਦੌਰੇ ’ਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਐਚਆਈਵੀ ਅਤੇ ਸਿਫ਼ਲਿਸ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਭ੍ਰੂਣ ਦੀ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਵੀ ਜਾਂਚਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਸਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਾ ਦਿਸੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਫ਼ੀਸ ਦੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਮੁਫ਼ਤ ਅਲਟ੍ਰਾਸਾਊਂਡ ਨਾਲ ਕਿੰਨੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ?

ਪਹਿਲਾਂ ਅਲਟ੍ਰਾਸਾਊਂਡ ਕਰਵਾਉਣਾ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ। 800 ਤੋਂ 2000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਖਰਚਾ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਆਮ ਆਦਮੀ ਕਲੀਨਿਕ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਰੈਫ਼ਰਲ ਸਲਿੱਪ ਨਾਲ ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ। ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੇ ਮੁਫ਼ਤ ਅਲਟ੍ਰਾਸਾਊਂਡ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਬਚਤ ਹੋਈ। ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ। ਇਲਾਜ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਹੋਇਆ। ਡਰ ਘਟਿਆ।

ਕੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪਛਾਣੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ?

ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਾਈ ਰਿਸਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਛਾਣ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਐਸੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਮਿਤ ਫ਼ਾਲੋਅਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਲੀਨਿਕ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦਰਮਿਆਨ ਤਾਲਮੇਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਡਿਲੀਵਰੀ ਦੌਰਾਨ ਖ਼ਤਰੇ ਘਟਦੇ ਹਨ। ਮਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਧੀ ਹੈ।

ਆਮ ਆਦਮੀ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕੀ ਹੈ?

ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 881 ਆਮ ਆਦਮੀ ਕਲੀਨਿਕ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਕਲੀਨਿਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲਗਭਗ ਸੱਤਰ ਹਜ਼ਾਰ ਮਰੀਜ਼ ਇਥੋਂ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਰੋੜਾਂ ਓਪੀਡੀ ਵਿਜ਼ਿਟ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਇਹੀ ਢਾਂਚਾ ਹੁਣ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਵਾਂ ਸਿਸਟਮ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ। ਮੌਜੂਦਾ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਇਸ ਮਾਡਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ।

ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ Balbir Singh ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਮਾਂ ਬੱਚਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਦਮ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਹਰ ਮਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਿਆਰੀ ਇਲਾਜ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਲਾਨਾ ਲੱਖਾਂ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਜੀਵਨ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਡਲ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਮਿਸਾਲ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਾਫ਼ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਮਹਿਲਾ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਵਾਂਝੀ ਨਾ ਰਹੇ।