Last Updated :
16 July 2026, 04:18 PM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਗੁਪਤ ਨਵਰਾਤਰੀ ਨੂੰ ਤਾਂਤਰਿਕ ਸਾਧਨਾ ਅਤੇ ਦਸ ਮਹਾਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਕਾਲੀ, ਤਾਰਾ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਸੁੰਦਰੀ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ, ਛਿੰਨਮਸਤਾ, ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਭੈਰਵੀ, ਧੂਮਾਵਤੀ, ਬਗਲਾਮੁਖੀ, ਮਾਤੰਗੀ ਅਤੇ ਕਮਲਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੰਤਰ ਜਾਪ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਗੁਪਤ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੌਰਾਨ ਕਣਕ, ਚੌਲ ਅਤੇ ਜੌ ਵਰਗੇ ਅੰਨ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਪੁੰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅੰਨ-ਧਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਾਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਰਾਹ ਖੁਲ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਪਤ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੌਰਾਨ ਗਹਿਣਿਆਂ ਜਾਂ ਕੀਮਤੀ ਸਿੰਗਾਰ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਹਾਵਿਦਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਨ ਸੁੱਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਗੁਪਤ ਨਵਰਾਤਰੀ ਵਿੱਚ ਤਿਲ ਅਤੇ ਗੁੜ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਫਲਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਭਾਗ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਮੌਕੇ ਮਿਲਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮੇਂ ਸੁਹਾਗਣ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਚੂੜੀਆਂ, ਬਿੰਦੀ, ਸਿੰਦੂਰ, ਮਹਿੰਦੀ, ਕੰਘਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿੰਗਾਰ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹਸ਼ੁਦਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗੁਪਤ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੌਰਾਨ ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਦੀਪ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪੁੰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਗੁਪਤ ਨਵਰਾਤਰੀ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ, ਧਨ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਖਾਸ ਮਹੱਤਤਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਭਾਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
