Last Updated :
07 January 2024, 09:09 AM IST
ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਵੀ ਜ਼ੋਰਾਂ-ਸ਼ੋਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਇਸ ਵਾਰ 15 ਜਨਵਰੀ 2024 ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰਾਯਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਧਨੁ ਰਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਇਸ ਗੋਚਰ ਨੂੰ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ੀਆਂ 'ਤੇ ਇਸਦਾ ਸ਼ੁਭ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅਰਘ ਕਿਵੇਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੜ੍ਹਾਓ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਜਲ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਜੀਵਨ 'ਚ ਸੁੱਖ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਆਵੇ ਤਾਂ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੁਹੂਰਤ 'ਚ ਉੱਠ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਪਾਣੀ 'ਚ ਗੰਗਾ ਜਲ ਮਿਲਾ ਦਿਓ। ਜੇਕਰ ਗੰਗਾ ਜਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵੀ ਮਿਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਫ਼ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੋ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ। ਸੂਰਜ ਨਮੋਸਤੁਤ ਸ਼ਲੋਕਾ ਦਾ 21 ਵਾਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਾਂਬੇ ਦੀ ਗੜਵੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਅਰਘ ਭੇਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਨੰਗੇ ਪੈਰੀਂ ਘਰ ਦੀ ਛੱਤ 'ਤੇ ਜਾਓ। ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦੇ 12 ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਅਰਘ ਭੇਟ ਕਰੋ। ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅਰਘ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਘੁੰਮੋ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਰਜ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ
ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤੁਸੀਂ ਆਦਿਤਿਆ ਹਿਰਦੈ ਸਤੋਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਅੱਗੇ ਭੋਜਨ, ਪਾਣੀ, ਕੱਪੜੇ ਆਦਿ ਰੱਖ ਕੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾਨ ਕਰੋ ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਭਗਵਾਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ 'ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਅਰਘ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਹ ਖਾਸ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
