ਮੌਨਸੂਨ 'ਚ ਵਧ ਰਹੇ ਸਾਹ ਦੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ: ਆਮ ਜ਼ੁਕਾਮ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝੋ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਲੱਛਣਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖੋ ਨਜ਼ਰ

ਮੌਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਨਮੀ (ਹਿਉਮਿਡਿਟੀ) ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਇਰਸਾਂ ਨੂੰ ਪਨਪਣ ਅਤੇ ਫੈਲਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਨੁਕੂਲ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੰਦ ਕਮਰਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਦਫ਼ਤਰ, ਕਲਾਸਰੂਮ ਜਾਂ ਭੀੜ-ਭਰੀ ਬੱਸ/ਮੈਟਰੋ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦਾ ਆਉਣ-ਜਾਣ (ਵੈਂਟੀਲੇਸ਼ਨ) ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਜਿਉਂ ਹੀ ਮੌਨਸੂਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਂਝ ਹੀ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਾਇਰਸਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਵੱਧਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨਫਲੂਐਂਜ਼ਾ-ਏ, ਕੋਵਿਡ-19 ਅਤੇ ਐੱਚ1ਐੱਨ1 ਵਰਗੇ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਮੀ ਭਰੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਸ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਜ਼ੁਕਾਮ-ਖਾਂਸੀ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਗ਼ਲਤੀ ਮਹਿੰਗੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਕ੍ਰਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣੋ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤੋ।

ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਮੌਸਮ 'ਚ ਕਿਉਂ ਫੈਲਦੇ ਹਨ ਵਾਇਰਸ?

ਮੌਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਨਮੀ (ਹਿਉਮਿਡਿਟੀ) ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਇਰਸਾਂ ਨੂੰ ਪਨਪਣ ਅਤੇ ਫੈਲਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਨੁਕੂਲ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੰਦ ਕਮਰਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਦਫ਼ਤਰ, ਕਲਾਸਰੂਮ ਜਾਂ ਭੀੜ-ਭਰੀ ਬੱਸ/ਮੈਟਰੋ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦਾ ਆਉਣ-ਜਾਣ (ਵੈਂਟੀਲੇਸ਼ਨ) ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਛਿੱਕ ਜਾਂ ਖੰਘ ਰਾਹੀਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਵਾਇਰਲ ਕਣ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਲੱਛਣ ਹਨ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਹੋ ਜਾਓ ਸਾਵਧਾਨ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਾਇਰਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ 'ਚ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਝ ਖਾਸ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਤੇਜ਼ ਬੁਖ਼ਾਰ, ਲਗਾਤਾਰ ਖੰਘ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਖਰਾਸ਼, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀਪਨ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਕਾਨ ਅਤੇ ਨੱਕ ਦਾ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਪੇਟ ਖ਼ਰਾਬ, ਉਲਟੀ ਜਾਂ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨ ਵਰਗੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਦਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਜੇਕਰ ਉੱਪਰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਲੱਛਣ ਦੋ ਦਿਨ (48 ਘੰਟੇ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਜਾਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਧਣ ਲੱਗਣ, ਤਾਂ ਖੁਦ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾ ਕੇ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੇਰੀ ਕਰਨੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ।

ਉੱਚ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਦੀ ਲੋੜ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 60 ਸਾਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੂਗਰ (ਡਾਇਬਟੀਜ਼), ਦਿਲ, ਫੇਫੜੇ ਜਾਂ ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਬੀਮਾਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਕੈਂਸਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ (ਇਮਿਊਨੋਸਪ੍ਰੈਸੈਂਟ) ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਣਗੌਲਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਬਚਾਅ ਲਈ ਇਹ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕੋ

•    ਵੈਕਸੀਨ: ਇਨਫਲੂਐਂਜ਼ਾ ਅਤੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਵੈਕਸੀਨ ਜ਼ਰੂਰ ਲਗਵਾਓ, ਇਹ ਬਚਾਅ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕਾਰਗਰ ਹਥਿਆਰ ਹੈ।
•    ਮਾਸਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਅਤੇ ਹਵਾਦਾਰੀ ਰਹਿਤ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮਾਸਕ ਪਾਉਣਾ ਨਾ ਭੁੱਲੋ।
•    ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ: ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਬਣ ਨਾਲ 20 ਸਕਿੰਟ ਹੱਥ ਧੋਵੋ ਜਾਂ ਸੈਨਿਟਾਈਜ਼ਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
•    ਸਮਾਜਕ ਦੂਰੀ: ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬੀਮਾਰ ਹੈ, ਖੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਛਿੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੂਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ।
•    ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ: ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਪੀਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਰੀਰ ਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਰਹੇ।
•    ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ: ਕਿਸੇ ਵੀ ਛੋਟੇ ਲੱਛਣ ਨੂੰ 'ਬੱਸ ਜ਼ੁਕਾਮ ਹੈ' ਕਹਿ ਕੇ ਰੋਜ਼ਮਰ੍ਹਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਨਾ ਰਹੋ; ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਚਾਅ ਹੈ।