Last Updated :
15 July 2026, 03:22 PM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਰਦਰਦ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਨਿਊਰੋਲੌਜੀਕਲ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਧੜਕਣ ਵਰਗਾ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਤਲੀ, ਉਲਟੀ, ਤੇਜ਼ ਰੌਸ਼ਨੀ ਜਾਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਟੈਂਸ਼ਨ ਹੈਡੇਕ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਸਿਰ 'ਚ ਦਬਾਅ ਜਾਂ ਕਸਾਵਟ ਵਰਗਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਵਾਲੇ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦਾ ਦੌਰਾ 4 ਤੋਂ 72 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦਰਦ ਹੋਰ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਆਮ ਸਿਰਦਰਦ ਅਕਸਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਰ ਵਾਰ ਸਿਰਦਰਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਜਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਕਰੀਨ ਦੇਖਣਾ, ਸਾਈਨਸ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਐਲਰਜੀ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਸਿਰਦਰਦ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਹੀ ਕਾਰਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਜੇ ਅਚਾਨਕ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਸਿਰਦਰਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਨਾਲ ਹੀ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਆਵੇ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਸੁੰਨਪਨ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਲਟੀਆਂ ਆਉਣ, ਸਿਰ 'ਤੇ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਰਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇ, ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਵਿੱਚ ਜਕੜਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਜ਼ਰ ਧੁੰਦਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਨਿਊਰੋਲੌਜਿਸਟ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਟੈਂਸ਼ਨ ਹੈਡੇਕ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਹਲਕਾ ਜਾਂ ਦਰਮਿਆਨਾ ਦਬਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਤਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਧੜਕਣ ਵਰਗਾ ਦਰਦ, ਮਤਲੀ, ਉਲਟੀ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਕਾਰਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦਿਨ ਭਰ ਪ੍ਰਚੁਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪੀਓ, ਹਰ ਰੋਜ਼ 7 ਤੋਂ 9 ਘੰਟੇ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਨੀਂਦ ਲਓ, ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਯੋਗ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਕਰੀਨ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਖਾਣੇ ਨਾਲ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੱਧਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਿਰਦਰਦ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਦਰਦ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਹੋਵੇ, ਵੱਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਨਿਊਰੋਲੌਜੀਕਲ ਲੱਛਣ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਖੁਦ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
