Last Updated :
31 July 2026, 06:21 PM IST
ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਦੀ ਦਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਅਹਿਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਧਿਐਨ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਵਸਥਿਤ ਸਮੀਖਿਆ ਅਤੇ ਮੈਟਾ-ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਉੱਨਤ ਪੜਾਅ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਟਿਊਮਰ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖਤਰਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਬਿਹਤਰ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮੈਟਾ-ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਫੈਲਣ ਦੀ ਕੁੱਲ ਦਰ 4.31% ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 7.42% ਪਾਈ ਗਈ। ਖੋਜ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਫੇਫੜੇ ਇਸ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਫੈਲਾਅ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਜਿਗਰ ਜਾਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਕਿ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਟਾਸਟੇਸਿਸ ਦਾ ਖਤਰਾ ਟਿਊਮਰ ਦੀ ਬਣਤਰ (histology) 'ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਿਊਰੋਐਂਡੋਕ੍ਰਾਈਨ ਕਾਰਸੀਨੋਮਾ (neuroendocrine carcinoma) ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖਤਰਾ 16.91% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਐਡੀਨੋਕਾਰਸੀਨੋਮਾ ਅਤੇ ਸਕੁਆਮਸ ਸੈੱਲ ਕਾਰਸੀਨੋਮਾ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਪੜਾਅ ਦਾ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ। ਸਟੇਜ IV (ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ) ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਅ ਦੀ ਦਰ 15.75% ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਟੇਜ I (ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ) ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ 3.12% ਰਹੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਮਾਰੀ ਜਿੰਨੀ ਵੱਧ ਫੈਲੀ ਹੋਵੇ, ਫੇਫੜਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਓਨੀ ਹੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਫੈਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਬਚਾਅ ਮਿਆਦ ਲਗਭਗ 32.56 ਮਹੀਨੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖਤਰਾ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਲਾਜ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਮਾਰੀ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ, ਸਗੋਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮੈਟਾਸਟੈਟਿਕ ਖਤਰੇ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਟਿਊਮਰ ਦੀ ਕਿਸਮ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਬਚਾਅ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਹੋਰ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਨੀਤੀਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ 'ਤੇ ਬਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਨਤੀਜੇ ਮਿਲ ਸਕਣ।
