Last Updated :
08 February 2024, 03:05 PM IST
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਵਿਗੜਦੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ 'ਚ ਵਧਦੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦਰਮਿਆਨ ਅੱਜ ਯਾਨੀ 8 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦਾ ਜਾਸੂਸ ਜਹਾਜ਼ ਮਾਲੇ, ਮਾਲਦੀਵ ਪਹੁੰਚਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਰਵੇਖਣ ਉਪਕਰਨਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿਰੋਧੀ ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਈਜ਼ੂ ਨੇ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਮਾਲੇ ਬੰਦਰਗਾਹ 'ਤੇ ਰੁਕਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਰਵੇਖਣ ਜਹਾਜ਼ ਵੀਰਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਮਾਲੇ ਬੰਦਰਗਾਹ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਮੁਈਜ਼ੂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨੀ ਜਹਾਜ਼ ਜਿਆਂਗ ਯਾਂਗ ਹੋਂਗ-3 ਨੂੰ ਮਾਲੇ ਬੰਦਰਗਾਹ 'ਤੇ ਸਿਰਫ ਸੰਚਾਲਨ ਬਦਲਾਅ ਲਈ ਹੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼ੱਕੀ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਚੀਨ
ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਨੀ ਜਹਾਜ਼ ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖੋਜ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਚੀਨੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਬਲ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਚੀਨ ਦੀ ਸਾਨਿਆ ਬੰਦਰਗਾਹ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੱਕੀ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਚੀਨੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੀਆਂ ਸ਼ੱਕੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
ਸੁੰਡਾ ਸਟ੍ਰੇਟ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪੌਂਡਰ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਜਹਾਜ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਟਰੈਕਿੰਗ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਚੀਨੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਖੇਤਰ (ਆਈਓਆਰ) ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਵੱਲੋਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਈਟਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਲਗਭਗ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਡੋ-ਜਾਵਾ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਟ੍ਰਾਂਸਪੌਂਡਰ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਜਾਸੂਸੀ ਜਹਾਜ਼ ਵੀ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਆਈਓਆਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਖੋਜ ਜਾਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਲੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਅਤੇ ਮੁੜ ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਜਹਾਜ਼ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੋਜ ਲਈ 5 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਕੋਲੰਬੋ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ, ਪਰ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ 22 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਨੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਚੀਨ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਹਨ 23 ਜੰਗੀ ਬੇੜੇ ਤੈਨਾਤ
ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਲ 2022 ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਅਤੇ ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਆਂਗ ਯਾਂਗ ਹੋਂਗ-03 ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਖੋਜ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੋਲੰਬੋ ਅਤੇ ਮਾਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਚੀਨ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਸਰਗਰਮ ਹੈ ਚੀਨੀ ਜਲ ਸੈਨਾ 2023 ਵਿੱਚ ਆਈਓਆਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਡੀਜ਼ਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪਣਡੁੱਬੀ ਸਮੇਤ ਲਗਭਗ 23 ਜੰਗੀ ਬੇੜੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਕਰੀਬ 11 ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਰਵੇਖਣ ਜਹਾਜ਼ ਦੇਖੇ ਗਏ। ਉਸ ਸਾਲ, ਚੀਨ ਨੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 11 ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਟਰੈਕਿੰਗ ਜਹਾਜ਼ ਵੀ ਰੱਖੇ ਸਨ।
