Last Updated :
18 May 2025, 03:52 PM IST
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਫੰਡ (IMF) ਤੋਂ 1 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਪੈਸਾ ਦੇਣ ਸੰਬੰਧੀ ਆਈਐਮਐਫ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, IMF ਨੂੰ ਹੁਣ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਪੈਸਾ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
ਆਈਐਮਐਫ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਅਗਲੀ ਕਿਸ਼ਤ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 11 ਨਵੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਆਈਐਮਐਫ ਨੇ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
1. ਅਗਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਲਈ 17,600 ਬਿਲੀਅਨ ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਵੇਂ ਬਜਟ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਦੁਆਰਾ ਪਾਸ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
2. ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਬਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
3. ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਵਰਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕਾਰਾਂ ਦੇ ਆਯਾਤ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਈਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
4. ਚਾਰ ਸੰਘੀ ਇਕਾਈਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨਵੇਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਰਿਟਰਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਪਾਲਣਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਵੇਗਾ।
5. ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
6. IMF ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
7. 2027 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਤੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਜਨਤਕ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
8. ਊਰਜਾ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਚਾਰ ਵਾਧੂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵੀ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਰਿਫ ਨਿਰਧਾਰਨ, ਵੰਡ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਪਣੇ ਰੱਖਿਆ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਰੱਖਿਆ ਬਜਟ 2,414 ਬਿਲੀਅਨ ਰੁਪਏ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਾਲੋਂ 12 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵੱਧ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ 2,500 ਬਿਲੀਅਨ ਰੁਪਏ (18 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਾਧੇ) ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਆਈਐਮਐਫ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ 'ਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਵੇਂ IMF ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ 1 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਸ ਪੈਸੇ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਤਨਵੀਰ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਮੁਰੀਦਕੇ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਮੁਰੀਦਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੌਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਖਰਚੇ 'ਤੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰੇਗੀ।
