Last Updated :
29 October 2025, 04:47 PM IST
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ 'ਤੇ "ਸਰਗਰਮ ਅਤੇ ਤੀਬਰ" ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਚੀਨ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 25 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਪਾਸੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮੀਟਿੰਗ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੋਈ ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਨਿਯਮਤ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਈਆਂ। ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਚੈਨਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ।
ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ 25 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮੀਟਿੰਗ ਪੁਆਇੰਟ 'ਤੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੇ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਚੀਨ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਕਦਮ ਦੱਸਿਆ।
ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ, ਪੂਰਬੀ ਲੱਦਾਖ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ (LAC) 'ਤੇ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ WMCC (ਕੰਸਲਟੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਕੋਆਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਲਈ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ) ਦੇ ਤਹਿਤ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਚੀਨ ਨੇ ਇਸਨੂੰ "ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ" ਦੱਸਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਗਲਾ ਦੌਰ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਜੁਲਾਈ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ 'ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ। ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਮ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਲੱਦਾਖ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਤਿਆਨਜਿਨ ਵਿੱਚ ਐਸਸੀਓ ਸੰਮੇਲਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨਾਲ ਦੁਵੱਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ - ਇਹ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਚੀਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫੇਰੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਮੀਟਿੰਗ ਨੂੰ "ਉਤਪਾਦਕ" ਦੱਸਿਆ। ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਸਤਿਕਾਰ, ਬਰਾਬਰ ਲਾਭ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ।
ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਫਰੰਟਲਾਈਨ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤੀ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਲੱਦਾਖ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 50 ਤੋਂ 60 ਹਜ਼ਾਰ ਸੈਨਿਕ ਅਜੇ ਵੀ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। 2020 ਦੀ ਗਲਵਾਨ ਘਾਟੀ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਨੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨੀਵੇਂ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ 20 ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਚਾਰ ਚੀਨੀ ਸੈਨਿਕ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਹੁਣ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਮ ਹੋਣ ਲਈ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਲੰਮਾ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਹੈ।
