ਵਧਦੇ ਖੇਤਰੀ ਤਣਾਅ ਵਿਚਾਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ 24 ਜਨਵਰੀ ਤੱਕ ਵਧਾਈ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਹਵਾਈ ਰਸਤਾ ਫਿਰ ਲੰਮਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਡਾਣਾਂ ਲੰਮੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਨੇ, ਖਰਚ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਤਣਾਅ ਜਿਉਂ ਦਾ ਤਿਉਂ ਹੈ।

Last Updated : 17 December 2025, 06:24 PM IST

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਏਅਰਸਪੇਸ 24 ਜਨਵਰੀ 2026 ਤੱਕ ਬੰਦ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ Pakistan Airports Authority ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਫੈਸਲਾ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਰਜਿਸਟਰਡ ਵਪਾਰਕ, ਚਾਰਟਰ ਤੇ ਫੌਜੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਰਹੇਗਾ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਕਦਮ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਪਾਬੰਦੀ ਦੀ ਹੀ ਅਗਲੀ ਮਿਆਦ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਰੋਕ ਦੋ ਸੌ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਖੁਲ੍ਹਣ ਦੀ ਕੋਈ ਮਿਆਦ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ ਗਈ।

ਨਵੇਂ ਨੋਟਮ ਵਿੱਚ ਕੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ?

ਪਾਇਲਟਾਂ ਲਈ ਜਾਰੀ ਨਵਾਂ ਨੋਟਿਸ, ਜਿਸਨੂੰ NOTAM ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਬੰਦੀ 16 ਦਸੰਬਰ 2025 ਤੋਂ 24 ਜਨਵਰੀ 2026 ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਾਲਕੀ, ਚਲਾਏ ਜਾਂ ਲੀਜ਼ ‘ਤੇ ਲਏ ਸਾਰੇ ਜਹਾਜ਼ ਇਸ ਰੋਕ ਹੇਠ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਫੌਜੀ ਉਡਾਣਾਂ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਨੋਟਿਸ ਪਿਛਲੇ ਨੋਟਿਸ ਦੀ ਮਿਆਦ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਯੋਜਨਾ ਇਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਉਣੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ।

ਤਣਾਅ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿੱਥੋਂ ਹੋਈ?

ਇਹ ਹਵਾਈ ਟਕਰਾਅ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ Pahalgam ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਦਹਿਸ਼ਤੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਧਿਆ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ India ਅਤੇ Pakistan ਵਿਚ ਸਬੰਧ ਹੋਰ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਏ। ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹਵਾਈ ਰਸਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਦਮ ਅਸਥਾਈ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਰ ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਨਾਲ ਇਹ ਪੱਕੀ ਪਾਬੰਦੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਗੱਲਬਾਤ ਨਾਲ ਵੀ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਿਆ।

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਿਸਦਾ?

ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਹੀ ਵੱਡਾ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਵਾਈ ਰਸਤੇ ਵਰਤਣ ਦੇ ਫੀਸ ਭਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਰਕਮ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁਕ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਸਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਰੰਸੀ ਵਜੋਂ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਘੱਟ ਹੋਣ ਨਾਲ ਆਮਦਨ ਵੀ ਘਟ ਗਈ ਹੈ। ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਦਾ ਖਰਚ ਕਿਉਂ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ?

ਪਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਲੰਮਾ ਰਸਤਾ ਲੈਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਫਿਊਲ ਵੱਧ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਊ ਦਾ ਖਰਚ ਵੀ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਟਿਕਟ ਮਹਿੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰ ਯਾਤਰੀ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਫੌਜੀ ਉਡਾਣਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨੇ?

ਹਾਂ, ਇਹ ਪਾਬੰਦੀ ਫੌਜੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੈ। Islamabad ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਨੋਟਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜੀ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਵਾਈ ਰਸਤਾ ਵਰਤਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਨਾਲ ਰਣਨੀਤਕ ਉਡਾਣਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਦਲਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਡੂੰਘੀ ਬੇਇਤਬਾਰੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਰਾਹ ਲਗਭਗ ਬੰਦ ਨੇ।

ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਕਦੋਂ ਸਧਾਰਨ ਹੋਵੇਗੀ?

ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕੋਈ ਤਾਰੀਖ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ। ਸਭ ਕੁਝ ਰਾਜਨੀਤਕ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹਾਲਾਤਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਤਜਰਬੇ ਦੱਸਦੇ ਨੇ ਕਿ ਹਰ ਵਾਰੀ ਮਿਆਦ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਹੁਣ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਨੇ। ਮਾਹਿਰ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਹਾਲਾਤ ਜਲਦੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲਣਗੇ। ਫਿਲਹਾਲ ਭਾਰਤ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਆਸਮਾਨ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੰਦ ਹੀ ਨੇ।

Tags :