Last Updated :
31 March 2023, 04:39 PM IST
ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਨੇਵਲ ਸਮੂਹ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਮਜ਼ਾਗਾਨ ਡੌਕ ਸ਼ਿਪਬਿਲਡਰਸ ਲਿਮਟਿਡ (ਐੱਮਡੀਐੱਲ) ਵਿਖੇ ਤਿੰਨ ਏਅਰ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਟ ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ (ਏਆਈਪੀ) ਨਾਲ ਲੈਸ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੌਂਸਲ (ਡੀਏਸੀ) ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨ ਏਆਈਪੀ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਐਮਡੀਐਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀਆਂ ਖਾਸ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਐੱਮਡੀਐੱਲ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਲਈ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸਕੋਰਪੀਨ ਕਲਾਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਛੇ ਕਲਵੇਰੀ ਕਲਾਸਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਛੇਵਾਂ ਆਈਐੱਨਐੱਸ ਵਾਗਸ਼ੀਰ ਮਾਰਚ 2024 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਲ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਚਾਲੂ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਤਿੰਨ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਏਆਈਪੀ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਨੇਵਲ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ‘ਤੇ ਗਸ਼ਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀਆਂ ਪਰਮਾਣੂ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਪਣਡੁੱਬੀ ਦੇ ਦਸਤੇ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਨਾਲ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਔਕਸ ਸਮਝੌਤੇ ਮੁਤਾਬਕ ਅਮਰੀਕਾ 2030 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ‘ਚ ਤਿੰਨ ਵਰਜੀਨੀਆ ਕਲਾਸ ਦੀਆਂ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੂੰ ਵੇਚੇਗਾ, ਜਿਸ ਚ ਦੋ ਹੋਰ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਔਕਸ ਕਲਾਸ ਦੀਆਂ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰੇਗਾ।
ਜਦੋਂ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਮਲੇ ਵਾਲੀਆਂ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਲਏ ਜਾਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ 2025 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਤੋਂ ਪਿਛਲੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਪਣਡੁੱਬੀ ਲਏ ਜਾਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੀ ਚੀਨੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ‘ਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪੀਐਲਏ ਨੇਵੀ ‘ਚ ਦੋ ਜਹਾਜ਼ ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੇ ਕਾਰਨ\ ਇਹ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਚੀਨੀ ਕੈਰੀਅਰ ਹਿੰਦ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਵਿੱਚ ਗਸ਼ਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗਨਬੋਟ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣਗੇ।
