Last Updated :
06 August 2023, 04:58 PM IST
ਭਾਰਤ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਸਮੇਤ ਲਗਭਗ 40 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਜੇਦਾਹ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕੀਵ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਅੰਤ ਲਈ ਮੁੱਖ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ‘ਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਕਿਸ ਤਰਾਹ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਾਰਤ ਵਲੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਜੀਤ ਡੋਭਾਲ ਜੇਦਾਹ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ।
ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦੇ 2022 ਦੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਅਤੇ ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨੀ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਦੇ ਕਈ ਦੌਰ ਹੋਏ ਹਨ । ਪਹਿਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਚਾਰ ਦਿਨ ਬਾਅਦ, 28 ਫਰਵਰੀ 2022 ਨੂੰ ਬੇਲਾਰੂਸ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ । ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਸਿੱਟਾ ਨਿਕਲਿਆ। ਉਸਤੋ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਵਫ਼ਦ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਏ।
ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਦੌਰ 3 ਅਤੇ 7 ਮਾਰਚ 2022, ਨੂੰ ਬੇਲਾਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ , ਬੇਲਾਰੂਸ ਦੇ ਗੋਮੇਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣਦੱਸੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਹੋਇਆ। ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਚੌਥਾ ਅਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਦੌਰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 10 ਅਤੇ 14 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਅੰਤਲਯਾ, ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 9 ਮਈ ਦੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੌਰਾਨ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
2022 ਦੇ ਯੂਕਰੇਨੀ ਪੂਰਬੀ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ , ਰੂਸ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਰੂਸੀ ਸਰਕਾਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੁਕ ਰਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਮੁੜ ਸੰਗਠਿਤ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਅਰਿੰਦਮ ਬਾਗਚੀ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਸਾਡੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤੀ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀ ਡੋਭਾਲ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਜੇਦਾਹ ਪਹੁੰਚੇ, ਅਤੇ ਹਫਤੇ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਤੇ ਕਾਨਫਰੰਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਮਰੁਤਬਾ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ । ਉਸਦੀ ਯਾਤਰਾ ਜੇਦਾਹ ਦੀ ਉਸਦੀ ਆਖਰੀ ਫੇਰੀ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਆਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਚਤੁਰਭੁਜ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ, ਯੂਏਈ ਅਤੇ ਕੇਐਸਏ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹਮਰੁਤਬਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਰੂਸ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਹਮਰੁਤਬਾ ਦੇ ਨਾਲ, 22 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਕਸ ਸੰਮੇਲਨ ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
