Last Updated :
30 March 2026, 08:03 PM IST
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਮੋਬਾਈਲ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਟੈਬਲੈਟ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹ ਘੰਟਿਆਂ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਮੰਦ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਦਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਟਡੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਚੌਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਖੁਲਾਸਾ
ਇੱਕ ਹਾਲੀਆ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਵੱਧ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਵੱਧ ਕੋਲੇਸਟਰੋਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇੰਸੁਲਿਨ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਕਾਫ਼ੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਮੰਨੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ’ਤੇ ਵੱਧ ਅਸਰ
ਸਟਡੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ’ਤੇ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਹੋਰ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅਜੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮੰਚ ’ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵੱਧ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਮੰਨੀ ਹੈ।
ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਘਟ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਸਰ
ਸਟਡੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅਸਰ ਘਟ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਬੱਚੇ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਅਹਿਮ ਫੈਕਟਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ
ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਨਾ ਹੋਣ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਬ੍ਰੇਕ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ।
ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕੇ
ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਕਦਮ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਹੋਮਵਰਕ ਜਾਂ ਕੰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਆਵੇਗਾ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਉਟਡੋਰ ਐਕਟੀਵਿਟੀ ਨਾਲ ਮਿਲੇਗਾ ਲਾਭ
ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਖੇਡਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵਾਕ ਕਰਨਾ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੋਂ ਹਟਦਾ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਵੀ ਚੰਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਦਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
