Last Updated :
06 August 2026, 06:57 PM IST
ਹਰ ਸਾਲ 15 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਇੱਕ ਆਮ ਉਲਝਣ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ 79ਵਾਂ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ 80ਵਾਂ। ਇਹ ਦਿਲਚਸਪ ਸਵਾਲ ਦਰਅਸਲ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ – ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋਏ ਸਾਲ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਲੜੀ। ਆਓ ਇਸ ਉਲਝਣ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਈਏ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਥਾਂ ਸਮੇਤ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝੀਏ।
ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ 15 ਅਗਸਤ 1947 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 15 ਅਗਸਤ 2026 ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ 2026 – 1947 = 79 ਸਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਭਾਰਤ 79 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰੇਗਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ 1947 ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਜਸ਼ਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1948 ਦੂਜਾ, 1949 ਤੀਜਾ... ਅਤੇ ਇਸੇ ਲੜੀ ਵਿੱਚ 2026 80ਵਾਂ ਜਸ਼ਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ 15 ਅਗਸਤ 2026 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਆਪਣਾ 80ਵਾਂ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾਏਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ 79 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣਗੇ।
ਭਾਰਤ ਨੇ 15 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਉਹ ਦਿਨ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ। ਇਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਤਪੱਸਿਆ ਭਰੇ ਸੰਘਰਸ਼, ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਦੇਸ਼ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਜਜ਼ਬੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ, ਪੰਡਿਤ ਨਹਿਰੂ, ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ।
1857 ਦਾ ਵਿਦਰੋਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਕੜੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1920 ਵਿੱਚ ਅਸਹਿਯੋਗ ਅੰਦੋਲਨ, 1930 ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਨਾ-ਫ਼ਰਮਾਨੀ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਫਿਰ 1942 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਵਰਗੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। 15 ਅਗਸਤ 1947 ਦੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭਾਸ਼ਣ “Tryst with Destiny” ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ, ਜੋ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਾਹੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਸੀ।
ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ, ਸ਼ਹਾਦਤ ਅਤੇ ਗੌਰਵ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਕੂਲਾਂ-ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਸਮਾਗਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਾਚੀਰ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਿਰੰਗਾ ਲਹਿਰਾ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਰੂਹ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਤਿਰੰਗਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸ਼ਾਨ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਬਹਾਦੁਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਭਰਦਾ ਹੈ।
• ਭਾਰਤ ਹਰ ਸਾਲ 15 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।
• 15 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ।
• ਪਹਿਲਾ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ 1947 ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
• ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।
• ਇਹ ਦਿਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।
• ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚੇ, ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰੰਗੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
• 2026 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ 80ਵਾਂ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾਏਗਾ, ਪਰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ 79 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣਗੇ।
