Last Updated :
04 August 2026, 11:26 AM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਖੰਘ, ਹਲਕਾ ਬੁਖਾਰ, ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਕੜਨ ਜਾਂ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਣਾ ਅਕਸਰ ਮੌਸਮ ਬਦਲਣ, ਵਾਇਰਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਐਲਰਜੀ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖੇ ਜਾਂ ਆਮ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈ ਕੇ ਹੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇ ਜਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਾਪਸ ਆਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਮੈਡੀਕਲ ਓਂਕੋਲੋਜੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣ ਆਮ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਰਗੇ ਹੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਕਈ ਮਰੀਜ਼ ਉਸ ਵੇਲੇ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਫ਼ੀ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਬਿਨਾਂ ਡਾਇਟਿੰਗ ਜਾਂ ਕਸਰਤ ਕੀਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟਣ ਲੱਗੇ ਜਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਭੁੱਖ ਘੱਟ ਲੱਗਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਧਾਰਨ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਬਦਲਾਅ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮਰੀਜ਼ ਦਾ ਭਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਲੱਛਣ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਫੇਫੜਿਆਂ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਿਰਫ਼ ਖੰਘ ਦੀ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਹੀ ਕਾਰਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੰਘ ਰਹੇ, ਪੁਰਾਣੀ ਖੰਘ ਅਚਾਨਕ ਵਧ ਜਾਵੇ, ਖੰਘ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਆਵੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਿਮੋਨੀਆ ਹੋਵੇ, ਸਾਹ ਜਲਦੀ ਫੁੱਲੇ, ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦਰਦ ਰਹੇ, ਆਵਾਜ਼ ਬੈਠ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਭਾਰ ਘਟਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਕੇਵਲ ਧੂਮਰਪਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਹਿਰ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਅਜਿਹੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸਿਗਰਟ ਜਾਂ ਤੰਬਾਕੂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਪੈਸਿਵ ਸਮੋਕਿੰਗ, ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਰਸਾਇਣਾਂ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਖੰਘ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੈਂਸਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਐਲਰਜੀ, ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਆਮ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਲੱਛਣ ਖਤਮ ਨਾ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਐਕਸ-ਰੇ, ਸੀਟੀ ਸਕੈਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਾਂਚਾਂ ਕਰਵਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸਹੀ ਕਾਰਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਨਵੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ, ਟਾਰਗੇਟਡ ਥੈਰੇਪੀ, ਇਮਿਊਨੋਥੈਰੇਪੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਰਜਰੀ ਰਾਹੀਂ ਕਈ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਨਤੀਜੇ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਬਿਮਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਆਮ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ ਜੀਵਨ ਜੀ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਸਧਾਰਨ ਬਦਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਸਿਹਤ ਜਾਂਚ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ, ਧੂਮਰਪਾਨ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਕੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
